Hazar Denizi’ndeki mersin ve kırmızı balık stokları tehlike altında. Önceden dünya mersin balığı stoklarının %80’i Hazar’a aitken, bugün birçok tür Kırmızı Kitap’a alınmış durumda. Uzmanlara göre, sorunun boyutları göründüğünden çok daha ciddi.
Azerbaycan’da altı tür mersin balığı yaşıyor, ancak son yıllarda sayıları hızla azalıyor. Uzmanlar uyarıyor: Bu trend devam ederse, tüm türler “kitabi” hale gelip doğadan tamamen kaybolabilir. Balık çiftliklerinin yapay üretim çabalarına rağmen, bu önlemler sorunu tam anlamıyla çözmüyor çünkü yapay üretim doğal süreçlerin yerini tutamıyor.
Örneğin İran, mersin balığı, kırmızı balık ve hamsi popülasyonlarının azalmasını Hazar’a kıyısı olan ülkelerin denizi kirletmesine bağlıyor. Fakat uzmanlara göre kirlilik tek sebep değil.
Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi Zooloji Enstitüsü Hidrobiyoloji Laboratuvarı Başkanı Süleyman Süleymanov, Bizim.Media’ya verdiği röportajda, mersin ve kırmızı balıkların azalmasının ana nedeninin doğal üreme alanlarının yok olması olduğunu belirtti.
“Elbette kirliliğin de etkisi var. Popülasyonları korumak için yapay üretim yöntemleri uygulanıyor ama Hazar’ın ekosistemi insan müdahalesi nedeniyle ciddi değişiklikler yaşıyor ve bu da balık ölümlerine yol açıyor,” dedi.
Süleyman Süleymanov’a göre, yapay üretim bu türlerin tamamen yok olmasını sadece geciktirebilir. ABD’ye yaptığı son ziyarette, orada üreme döneminin sıkı şekilde korunduğunu ve halkın süreci ekranlardan izleyebildiğini aktardı. Azerbaycan’da ise balıklar çoğu zaman yumurtlamadan önce yakalanıyor, bu da sofralara olgunlaşmamış balık olarak gelmesine neden oluyor.
“Kura Nehri’nin su hacminin %50-60’ı kayboldu. Balık nerede üresin? Üreme döneminde balık, Varvarin barajına kadar geliyor ama baraj göçünü engelliyor. Kırmızı balık ise üreme sonrası ölür. Yumurtalar doğal olarak yenilenmeli ama döngü kesildiği için balık ölüyor,” diye ekledi.
Ayrıca, Süleymanov şu anda Hazar’daki hamsi stoklarının tatmin edici seviyede olduğunu belirtti. Daha önce Karadeniz’den gelen istilacı türler nedeniyle hamsi sayısı ciddi şekilde azalmıştı; çünkü bu türler, hamsinin besin zincirini yok etmişti. Şu anda bu sorun çözüldü.
Son olarak Süleymanov, Hazar ekosistemi eski haline getirilmeden yapay yöntemlerin sorunu tamamen çözemeyeceğini vurguladı.
