Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in Suudi Arabistan’ın Al-Arabiya televizyonuna verdiği son röportaj, Bakü’nün bölgesel stratejisinin güçlü bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Röportajda barış diplomasisine duyulan güven, komşulara ve küresel aktörlere yönelik net uyarılarla iç içe geçmiş durumda.
Siyasi analist Azer Garayev, Trend’e yaptığı açıklamada röportajı “mesajlarla yüklü bir yol haritası” olarak nitelendirdi ve bunun Azerbaycan’ın diplomatik kazanımlarını ve stratejik hedeflerini yansıttığını söyledi.
Washington Anlaşması: Bir Dönüm Noktası
Garayev, 2025 Ağustos’unda paraflanan Washington barış belgesine Aliyev’in verdiği önemi vurgulayarak, bunun “Ermeni-Azerbaycan çatışmasını fiilen kapatan tarihi bir dönüm noktası” olduğunu belirtti. Ermenistan’da anayasa değişikliklerine bağlı olarak nihai onay beklenirken, anlaşmanın şimdiden “barış ve iş birliğinin yeni bir dönemini” başlattığını kaydetti.
Zengezur Koridoru: “Trump Rotası”
Aliyev’in açıklamaları Zengezur Koridoru tartışmalarını da yeniden gündeme taşıdı. “Trump Rotası” olarak adlandırılan girişimin Azerbaycan’ın jeopolitik ağırlığını artırdığını, ana karayı Nahçıvan’a bağlayarak ülkenin bölgesel transit merkez rolünü güçlendirdiğini ifade eden Garayev, “Bu model kazan–kazan esasına dayanıyor. Ermenistan da yapıcı bir yol seçerse fayda sağlayabilir,” dedi.
Rusya ile Uçak Krizi
Analist, Aliyev’in röportajındaki daha karanlık noktalara da değindi - özellikle Rusya tarafından bir Azerbaycan sivil uçağının düşürülmesinin ardından yaşanan gerilime. Garayev’e göre bu olay “ikili ilişkileri derinden sarstı ve Azerbaycan kamuoyunda büyük öfkeye yol açtı.” Aliyev’in şeffaf bir soruşturma çağrısı, Bakü’nün hesap sorma kararlılığını gösterirken gerilimi tırmandırmaktan kaçındığını yansıtıyor.
Rusya’da sonrasında yaşanan Azerbaycan karşıtı şiddet olaylarının ilişkilerin kırılganlığını ortaya koyduğunu belirten Garayev, “Azerbaycan diyalog ve barışı tercih ediyor, ancak devletine veya halkına yönelik saygısızlığı asla tolere etmeyecek,” dedi.
İran, ABD ve Stratejik Denge
Aliyev, İran’la ilişkilerde kurumsal güven inşasına ve çeşitli ulaşım hatlarıyla bölgesel bağlantıya dikkat çekti. Garayev’e göre bu, Azerbaycan’ın “stratejik esnekliğini” gösteriyor.
ABD hakkında konuşurken ise Aliyev, Başkan Donald Trump’ı barış çabalarında “cesur ve aktif” olarak övdü, hatta onu Nobel Barış Ödülü’ne aday göstermeyi destekledi. Garayev, bunun “Azerbaycan’ın küresel siyasette ilkesel duruş sergileme isteğini” yansıttığını söyledi.
Türk Dünyasında Birlik ve Liderlik
Röportajda Azerbaycan’ın Türk Devletleri Teşkilatı içindeki genişleyen rolü de öne çıktı. Garayev’e göre bu, Azerbaycan’ın hem bölgesel hem küresel ölçekte güvenilir ve etkili bir aktör olduğunu teyit ediyor.
Kendinden Emin Bir Tutum
Genel olarak Garayev, Aliyev’in röportajının Azerbaycan’ı barış odaklı ama aynı zamanda kararlı bir bölgesel güç olarak sunduğunu, ülkenin yapıcı angajmana hazır olduğunu ancak ulusal onur ve egemenliğini savunmada da aynı ölçüde kararlı göründüğünü vurguladı.
