Geçen yıl Azerbaycan’da 392 kadın tüp bebek (IVF) yöntemiyle anne oldu. Devlet İstatistik Komitesi’ne göre rakamlar son yıllarda istikrarlı seyrediyor: 2023’te 330 kadın tüp bebekle doğum yaptı, 2022’de 395 vaka kaydedildi, 2021’de ise sayı 391 oldu.
Azerbaycan’da tüp bebek ilk kez 2004 yılında uygulanmaya başlandı. Aradan geçen yirmi yılda bu yöntem, birçok Azerbaycanlı ailenin karşı karşıya kaldığı kısırlık sorununa en etkili çözüm olarak yerini aldı. Her ne kadar başarı garantisi vermese de, yüksek olumlu sonuç oranları çocuk sahibi olmayı hayal eden binlerce çifte umut veriyor.
Pahalı Bir İşlem
Ancak birçok aile için finansal yük ciddi bir engel olmaya devam ediyor. Azerbaycan’da tüp bebek tedavisinin ortalama maliyeti yaklaşık 3.500 manat (≈ 2.050 $) olup, tıbbi muayeneler, ilaçlar ve işlemin kendisini kapsıyor. Bazı kliniklerde fiyat 4.000–5.000 manata (≈ 2.350–2.950 $) kadar çıkabiliyor — bu da birçok hane için ulaşılması güç bir meblağ.
Bu durum erişilebilirlik konusunda süregelen tartışmaları körüklüyor. Zorunlu Sağlık Sigortası Devlet Ajansı’nın Bizim.Media’ya verdiği yanıta göre, tüp bebek şu anda ülkenin zorunlu sağlık sigortası kapsamına girmiyor.
Kapsama Çağrıları
Konu hükümet düzeyinde de gündeme getirildi. Bakanlar Kurulu, 2023 yıllık raporunda, kısırlıkla mücadele eden kişiler için tüp bebek tedavisinin acilen zorunlu sağlık sigortası paketine dahil edilmesini tavsiye etti. Bu adım kabul edilirse, yönteme erişim önemli ölçüde genişleyecek ve birçok aile için mali yük hafifleyecek.
Şimdilik ise Azerbaycan’da tüp bebek, yüksek maliyetini karşılayabilenler için mevcut olan hayat değiştiren bir teknoloji olmayı sürdürüyor.
