Azerbaycanlı tarihçi ve siyasi analist Rizvan Huseynov, Rusya’nın bölgesel etkisinin cazip, ihraç edilebilir bir fikri olmadığı için zayıfladığını belirtti ve Moskova’nın “yumuşak güç”ün çalışması gereken yerde zorlamaya başvurduğunu savundu.
Daily Europe Online YouTube kanalında konuşan Huseynov, mevcut Rusya–Azerbaycan ilişkilerini “soğuk ama istikrarlı” olarak tanımladı ve yakın vadede sadece sınırlı bir iyileşme öngördü. Huseynov, Kremlin’in son yirmi yılda birleştirici bir “Avrasyacılık” fikrini teşvik etme çabalarının retoriğin ötesine geçemediğini, kısmen Rus elitlerinin “servetlerini ve ailelerini Batı’da tutmaları” nedeniyle kendi anlatılarını baltaladıklarını söyledi. Ona göre bu ideolojik boşluk, Moskova’yı önce Gürcistan’la sonra da Ukrayna’yla çatışmaya itti.
İkili meselelere dönen Huseynov, Bakü ile Moskova arasında gerçek bir yeniden başlatmanın, bir Azerbaycan uçağının düşürülmesinden sorumluluk alınmasını ve “devlet düzeyinde” tazminat ödenmesini gerektireceğini söyledi.
Onun görüşüne göre, Kremlin’in Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in çarlık ve Sovyet dönemlerini “işgal” olarak tanımlamasına verdiği tepki de Moskova’nın ilişkileri normalleştirmeye hazır olmadığını gösterdi. Şimdilik, temkinli ve iş odaklı bir ilişkinin süreceğini öngördü.
Ermeni siyasetine değinen Huseynov, eski cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan’ın Başbakan Nikol Paşinyan’ı görevden almaya yönelik konuşmalarını “Kremlin tiyatrosu” olarak nitelendirdi ve Ermenistan’ın eski elitlerinin Paşinyan’ı devirmeye yönelik tekrar eden girişimlerinin başarısız olduğunu savundu.
44 günlük savaştan sonra Ermeni kamuoyunun istikrar ve Azerbaycan ile müzakere edilmiş bir barış yönünde değiştiğini, Paşinyan’ın da bu ruh halini doğru okuduğunu söyledi.
Huseynov ayrıca Ermenistan’ın uzun vadeli güvenliğinin Gyumri’deki Rus askeri üssünün varlığını sınırlamak – ve sonunda sona erdirmek – ile daha iyi korunacağını, üssü Ermenistan’ın egemenliğine ve bölgesel projelere yönelik sürekli bir risk olarak gördüğünü savundu.
Erivan’ı, dış askeri baskılardan “temizlenmeye” ve Türkiye ile Azerbaycan dahil olmak üzere bölgesel ekonomik bağları derinleştirmeye çağırdı.
Analist ayrıca ABD’de suç ve siyasetle ilgili iç tartışmalara kısaca değindi ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Gazze savaşı konusundaki yaklaşımını eleştirdi; bunun İsrail’i izole etme ve çatışmayı genişletme riski taşıdığını savundu. Bu noktaları, liderlik tercihleri nasıl uluslararası desteği aşındırabilir örneği olarak sundu.
Huseynov, Güney Kafkasya’da pratik, çıkara dayalı işbirliği ve dış güçlere dair daha az yanılsama çağrısıyla sözlerini tamamladı. Barışın, “ödünç alınmış” güvenlik garantilerine değil, şeffaf hesap verebilirlik, ekonomik karşılıklı bağımlılık ve Bakü ile Erivan’daki siyasi iradeye dayandığını söyledi.
