Siyaset analisti Vladimir Kopçak’a göre Azerbaycan liderliği, uluslararası hukuka dayalı bir savaş sonrası anlatıyı pekiştirirken, Ermenistan hükümeti esasen iç seçim çıkarları için bir barış gündemi yürütüyor.
Novosti Kavkaza YouTube kanalında konuşan Kopçak, Moskova’nın etkisinin azalmakta olduğu ve “eski kanca” olan Ermenistan–Azerbaycan çatışmasının artık Güney Kafkasya’yı yerinde tutmadığı değişen bir bölgesel manzarayı anlattı. Kopçak, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in konuşmasının, “Azerbaycan’ın ne yaptığını – ve bunu uluslararası hukuk çerçevesinde yaptığını izleyiciye anlatmak” için kasıtlı olarak kurgulandığını söyledi. Buna karşılık, Başbakan Nikol Paşinyan’ın açıklamalarının şikâyet tonu taşıdığını ve 2026’da yapılması beklenen seçimler öncesinde Ermenistan’ın iç siyasetine ayarlandığını belirtti.
“Muhalefetin bir barış gündemini yenebilecek hiçbir şeyi yok,” dedi Kopçak ve Bakü ile ilişkileri normalleşme üzerinden kurmanın, iktidardaki ekibin yıllar süren krizlerden sonra en iyi seçim kozu olduğunu ileri sürdü.
Kopçak’a göre Bakü’nün politika ve medya ekosisteminden gelen sinyaller daha geniş bir dönüşüme işaret ediyor: Ermenistan’a dair “korku anlatısı” geri çekiliyor. Cumhurbaşkanlığı yardımcısı Hikmet Hacıyev’in, Karabağ dosyasının ve Ermenistan ile savaş sürecinin “kapandığını” söylemesini buna örnek gösterdi.
Bu, Kopçak’ın sözleriyle, “yeni normal”i özetliyor – bir duraklama değil, Azerbaycan’ın artık Rusya’nın bölge için tercih ettiği çerçevede hareket etmediği yapısal bir değişim.
“Bir şekilde Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki savaş, Moskova’nın Güney Kafkasya’yı elinde tutmak için kullandığı iki ucu keskin kancaydı,” dedi.
“O kanca artık kaldırıldı.” Ona göre Kremlin’in yanıtı, daha geniş bir kabulün yansıması olan aralıklı baskı ve performatif açıklamalardan ibaret: Rusya’nın eski Sovyet coğrafyasındaki yumuşak güç oyunu çöktü. Geriye kalan çoğunlukla baskı: “Moskova olumlu bir gündem sunmuyor – sadece ‘bizden korkun, belki birkaç havuç alırsınız.’”
Kopçak ayrıca Rusya’nın Ermenistan’daki askeri varlığını da eleştirdi ve bunu bir “atavizm” olarak niteledi – özellikle de Erivan Ankara ve Bakü ile ilişkileri normalleştirirse. Büyükelçiliklerin açıldığı, sınırların belirlenip çizildiği bir senaryoda bu varlığın giderek sürdürülemez göründüğünü söyledi. Özellikle Sünik–Nahçıvan bölgesini yeni transit projelere bağlı teknik sınır çalışmalarında ilk hareket noktası olarak işaret etti. “Pratik sınırlar haritaya indiğinde, soru kendiliğinden ortaya çıkıyor: Rusların orada ne işi var?”
Paşinyan’ın siyasi hesapları konusunda Kopçak, başbakanın aynı anda Batı’ya açılım yaparken Moskova ile de gizli iletişim kanallarını sürdürdüğünü vurguladı.
“Revanshistlerin sahasında oynuyor ama Kremlin’le de hatları açık tutuyor,” dedi Kopçak ve bunu seçim dönemi taktiği olarak tanımladı: “2026 sandığını bizim kurallarımızla oynayalım, karşınızda öngörülebilir bir kazanan olur.”
Kopçak ayrıca Azerbaycan’a yönelik daha geniş bir baskı aracının parçası olarak gördüğü bölgesel gelişmelere de değindi: SOCAR bağlantılı tutuklamalarla itibar zedeleme ve enerji sektöründeki olaylarla eşzamanlı ekonomik aksaklıklar. Moskova’dan doğrudan emir verildiğini söylemekten kaçındı, ancak “zamanlama ve anlatıların uyumunda alt metin açıktır” dedi. Yine de Rusya’nın kaldıraçlarının azaldığını savundu: “Azerbaycan’ın hem dayanıklılığı hem de seçenekleri var – simetrik ya da değil.”
Keskin bir kopuş riskine ilişkin olarak, Kopçak Bakü’nün gerilimi tırmandırma teşviğine sahip olmadığını ve şokları yönetebilecek durumda olduğunu öne sürdü – Rusya’dan etnik Azerbaycanlıların geri gönderilmesi ihtimalinden bilgi savaşlarına ve sınır ötesi olaylara kadar. “Bu bir zorluk olur, felaket değil,” dedi potansiyel senaryolar için ve Azerbaycan’ın genel hazırlık seviyesinin çoğu eski Sovyet ülkesinden yüksek olduğunu ekledi.
İleriye dönük olarak Kopçak, bölgenin gidişatını teknik normalleşme (sınır belirleme, yeni koridorlar ve ekonomik entegrasyon) ile kalıntı müdahaleler arasında bir yarış olarak çerçeveledi. Karabağ dosyası Bakü tarafından kapatılmış ve Yerevan’da barış öncelikli bir anlatı artık seçim açısından faydalı hale gelmişken, analist ivmenin konsolidasyon lehine olduğunu düşünüyor. “Eskiden ‘yeni normal’ denilen şey artık sadece normaldir,” diye sonuçladı.
“Kamu söylemi ve ülkelerin kullandığı araçlar nihayet sahadaki gerçeklerle örtüşüyor.”
Kaynak: Novosti Kavkaza (Rusça).
