Azerbaycan Sayıştayı ilginç bir istatistik açıkladı: Ülkedeki pahalı cerrahi operasyonların %90’ından fazlası özel sağlık kurumlarında yapılıyor. Dikkat çekici olan, bu operasyonların önemli bir kısmının Zorunlu Sağlık Sigortası (ZSS) fonundan, yani devlet kaynaklarıyla finanse edilmesi.
Resmi verilere göre, TƏBİB’e bağlı sağlık kuruluşlarının gerekli ilaç ve tıbbi malzemelerle tamamen donatıldığı belirtiliyor. Yine de 2023-2024 yıllarında 5.000 manat ve üzeri maliyete sahip operasyonların büyük çoğunluğu özel sektörde gerçekleştirildi.
Bu dengesizliğin nedenlerini anlamak için Xəzər Xəbər, Bakü sakinleriyle bir anket yaptı.
“Devlet hastanesinde ameliyat oldum. Özel klinikle hiçbir fark yoktu. Aynı ücreti orada da ödedim,” diyor katılımcılardan biri.
Bir diğer katılımcı ise personel konusuna dikkat çekiyor: “Özel hastanelerde gerçekten nitelikli uzmanlar çalışıyor. Özellikle yurt dışında eğitim alıp dönen üst düzey kadrolar, özel sektörü tercih ediyor. Bu mantıklı; uluslararası tecrübesi olan doktorlar, çalışma koşulları ve maaşların çok daha iyi olduğu özel kliniklere yöneliyor.”
“Devlet hastanelerinde çalışan ve üst düzey profesyonel olan tanıdıklarım var. Ama gerekli ekipman olmadığı zaman kaliteli tedavi mümkün değil. Devlet hastanelerimizde öncelikle uygun koşulların oluşturulması şart. Koşullar sağlanırsa en iyi personel de çekilir ve halkta güven oluşur. Bence hasta için tedavi yerinin önemi yok, önemli olan verilen hizmetin kalitesi,” diyor bir başka katılımcı.
Sağlık uzmanı Adil Geibulla’ya göre, sağlık sistemi ZSS’ye geçse de vatandaşlar sunulan hizmetin kalitesinden memnun değil. Bu nedenle imkanı olanlar özel kliniklere yöneliyor.
“Nitelikli uzmanlar için özel sektör daha cazip. Burada esas motivasyon elbette maddi. Sonuç olarak, özellikle pahalı ameliyatların çoğu özel sağlık sektöründe yapılıyor. Zor tedavi veya yoğun bakım ihtiyacı olan hastalar özel kliniklere gitmek zorunda kalıyor ve ciddi masraf yapıyor. Devlet sektöründe hizmet kalitesi ve teknik donanım kritik önem taşıyor,” diyor uzman.
Uzmanın görüşüne göre, devlet hastanelerine hasta çekmek için sistematik önlemler alınmalı: “Devlet sektörü tamamen sigorta sistemine entegre olmalı. Doktorlar rekabetçi maaş almalı ve sosyal güvenceleri olmalı. Ayrıca devlet hastanelerinin teknik donanımı modern standartlara uygun olmalı. Ancak bu şartlar sağlanırsa devlet ve özel sektör arasında gerçek bir rekabetten söz edebiliriz. Azerbaycan’da henüz belediye sağlık sektörü ve ona bağlı bir sigorta sistemi yok, bu da alternatif olabilirdi.”
TƏBİB’in basın servisi, belirtilen istatistikleri doğruladı ve yapılan işlemlerin yüksek uzmanlık ve özel teknik donanım gerektirdiğini belirtti.
TƏBİB, halkın sağlık hizmetlerine tam erişimini sağlamak için kamu-özel işbirliği mekanizmasını kullandıklarını, bazı karmaşık ameliyatların devlet hastanelerinin yönlendirmesiyle özelde yapıldığını ve ZSS fonundan karşılandığını açıkladı.
Ayrıca devlet hastanelerinin kapasitesinin ve teknik altyapısının güçlendirilmesi yönünde çalışmaların sürdüğü belirtildi.
