Ermeni siyaset yorumcusu David Stepanyan, Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki mevcut barış sürecinin ilerlediğini ve ABD destekli bir transit girişimi olan ve kendisinin “Trump Rotası” olarak adlandırdığı proje ile güvence altına alındığını, bunun da “Zengezur koridoru” tartışmalarını geçersiz kıldığını söyledi.
Noyan Tapan’a konuşan Stepanyan, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in Washington’un aracılığıyla sağlanan mutabakatları “geçersiz kıldığı” iddialarını reddetti. ABD’nin şimdiden ilk finansmanı sağladığını ve teknik ekiplerin çalışmaya başladığını, sınır belirleme/delimitleme sürecinin ise demiryolunun geçeceği hat boyunca hazırlandığını belirtti.
“Bu süreç ilerliyor — yavaş, ama kesintisiz,” dedi ve Başbakan Nikol Paşinyan’ın son açıklamalarını hatırlattı.
Stepanyan, “Zengezur koridorunun” gerçekleşmeyeceğini ve Aliyev’in buna yaptığı atıfların Karabağ savaşından sonra esasen iç siyasete hizmet ettiğini öne sürdü: “Sunacak ulusal bir fikir kalmadı.”
Buna karşılık ABD destekli doğu-batı hattını, Güney Kafkasya’yı yeniden bağlamayı ve Orta Asya’yı Batı pazarlarına yaklaştırmayı hedefleyen daha büyük bir jeo-ekonomik proje olarak tanımladı.
Ona göre, Washington sürece dahil oldukça, Azerbaycan’ın Ermenistan’a yönelik tek taraflı bir adımı gerçekçi değil.
Uygulama konusunda Stepanyan, Syunik’teki arazi, güzergâh ve sınır çiziminin ciddi mühendislik ve hukuki görevler olduğunu vurguladı. Demiryolu hattının mevcut olduğunu, ancak yol güzergâhının Sisian bölgesi üzerinden değişmesi gerekebileceğini ve önemli bir finansmana ihtiyaç duyulacağını belirtti.
Bölgesel aktörlere dönen Stepanyan, Rusya’nın uzun süre Güney Kafkasya’yı transit alan olarak kapalı tutmak için Karabağ statükosundan “parazit gibi yararlandığını”, ancak artık imtiyazlar ya da demiryolu bağlantısı yoluyla engel çıkarmak yerine ekonomik olarak katılım göstermeye teşvik edildiğini savundu.
İran’ın kaygılarının ise düzenli temaslarla giderildiğini ve Tahran’ın kendi öncelikleri doğrultusunda projeyi engellemeye çalışmasının olası olmadığını ekledi.
İç politikaya gelince Stepanyan, Ermenistan’ın seçim öncesi manzarasını basitçe şöyle özetledi: hükümet barış, açık sınırlar ve kademeli kurumsal reform vaat ediyor; muhalefet ise net bir alternatif olmadan eleştiriler yöneltiyor.
Referandumla kabul edilirse yeni anayasanın, Bakü’nün barış anlaşması için öne sürdüğü ön koşulları sınayacağını söyledi. Her şeyden önce kalıcı barışın “her iki halkın da ihtiyacı” olduğunu, yeni bir savaşın ise bölgedeki değişen riskler ortamında irrasyonel ve tehlikeli olacağını vurguladı.
Başbakan Paşinyan’ın Ermenistan’ı kesin olarak AB’ye yönlendirip yönlendirmediği sorulduğunda Stepanyan, hükümetin “herkesle iyi ilişkiler” arayışında olduğunu, ancak Avrupa tarzı kurumlar inşa ederek bir temel oluşturduğunu söyledi — bu yaklaşımı pragmatik, ama kademeli olarak tanımladı.
