Azerbaycan, ekonomik dönüşümün yeni bir aşamasına giriyor; bu süreçte odak noktası çeşitlendirme, sürdürülebilir enerji ve bölgesel bağlantı olacak.
Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), ülkenin ekonomik vizyonunu küresel çevre hedefleriyle buluşturan projeleri destekleyerek bu geçişin kilit bir ortağı haline geldi.
Report’a verdiği röportajda EBRD Kafkasya Bölge Direktörü Alkis Drakinos, Banka’nın Azerbaycan için hazırladığı beş yıllık stratejinin, ülkenin yenilenebilir kapasitesini artırma, altyapıyı modernize etme ve Avrupa ile Asya arasında stratejik bir köprü olarak konumunu güçlendirme hedefleriyle yakından örtüştüğünü söyledi.
“Önceliklerimiz net – ekonomik çeşitlendirme, yeşil dönüşüm ve Azerbaycan’ın bir bağlantı merkezi olarak rolünü güçlendirmek.” dedi Drakinos. “Bu yönelimler, hem ülkenin hedefleriyle hem de EBRD’nin misyonuyla tamamen uyumlu.”
Ortaklığın Merkezinde Yenilenebilir Enerji
EBRD şu anda Azerbaycan’daki her büyük ölçekli yenilenebilir enerji projesinde yer alan tek uluslararası finans kuruluşu. Bu projelerin toplamı 1 gigawatt’tan fazla temiz enerji sağlayacak ve Banka’nın uzun vadeli bir dönüşüm olarak gördüğü sürecin başlangıcını oluşturacak.
“Ülkedeki tüm endüstriyel ölçekli yenilenebilir projelerin bir parçası olmaktan gurur duyuyoruz,” dedi Drakinos. “Hız kazanmış durumdayız – ve bu sadece başlangıç.”
Drakinos, özel sektör inovasyonunun desteklenmesinin öncelikli bir alan olmaya devam ettiğini; bunun girişimcilere danışmanlık programlarından KOBİ’lere teknik ve finansal desteğe kadar uzandığını vurguladı.
Hazar Üzerinde Yeşil Koridorlar
Drakinos, Azerbaycan’ın Avrupa ile Asya’yı birbirine bağlayan Orta Koridorun kalbinde yer alan coğrafi avantajına dikkat çekti. EBRD’nin, lojistik verimliliği düşük karbon ayak iziyle birleştiren “yeşil koridor” girişimlerini desteklemeye istekli olduğunu belirtti.
“Altyapı modernizasyonuna ortak finansman sağlayabiliriz, sürdürülebilir bileşenler için bağış fonlarını devreye alabiliriz ve her projenin ölçülebilir sonuçlar vermesini sağlamak için teknik, çevresel ve sosyal değerlendirmeler yapabiliriz,” dedi.
Banka, Azerbaycan ve Gürcistan demiryolu yetkilileriyle birlikte, tır taşımacılığını Baku–Batum hattında demiryolu üzerinden yaparak trafik sıkışıklığını ve emisyonları azaltacak bir rulo yol (rolling-road) projesi üzerinde ortaklık kurdu.
“Yeşil koridorlar sadece malların daha hızlı taşınması anlamına gelmiyor,” diye ekledi Drakinos. “Daha akıllı, daha temiz bağlantılar – ekonomik aktörler arasında iş birliği ekosistemi anlamına geliyor.”
Hidrojen ve Yeni Ufuk
EBRD, COP29’da tanıtılan Azerbaycan’ın ilk Ulusal Hidrojen Stratejisini de destekliyor ve planlamadan uygulamaya geçiş sürecine yardımcı oluyor.
“Düzenleyici çerçevenin geliştirilmesine yardımcı oluyor ve hidrojenin yenilenebilir kapasite, sanayi ve ihracat güzergâhlarıyla entegre edildiği pilot projeleri inceliyoruz,” dedi Drakinos. “Bizim için ekonomik fizibilite ve ölçülebilir karbonsuzlaşma esastır.”
Banka, hidrojenin Azerbaycan’ın uzun vadeli enerji çeşitlendirmesinin temel taşlarından biri olacağına, yeni ihracat fırsatları ve daha derin bölgesel entegrasyon sağlayacağına inanıyor.
Ulaştırma ve Liman Gelişimi
EBRD, Bakü Uluslararası Deniz Limanı genişlemesinin ikinci aşamasını yakından takip ediyor ve şartlar sürdürülebilirlik ve şeffaflık standartlarını karşıladığı takdirde katılım sağlamaya açık.
“Odak noktamız finansal uygulanabilirlik, çevresel güvenlik ve bölgesel etkidir,” dedi Drakinos. “Zaten Hazar’ın doğu kıyısında, Aktau Limanı dahil olmak üzere Kazakistan’da çalışıyoruz, bu nedenle bütünleşik iş birliği için güçlü bir potansiyel görüyoruz.”
Zengezur Koridoru ve Barış Getirisi
ABD aracılığıyla yürütülen barış çerçevesi ve bölgesel yolların yeniden açılması konusuna değinen Drakinos, bu tür girişimlerin Güney Kafkasya genelinde ticaret ve yatırımı yeniden şekillendirebileceğini söyledi.
“Bölgesel bağlantıyı ve uzun vadeli barışı güçlendiren adımları memnuniyetle karşılıyoruz,” dedi. “Bu tür ilerlemeler yatırımcı güvenini artırır ve Asya ile Avrupa arasında yeni ticaret yolları açar.”
EBRD, Nahçıvan dâhil olmak üzere sınır ötesi altyapı projelerini uzun vadeli finansman ve teknik destek yoluyla desteklemeye hazır.
Sürdürülebilir Bir Geleceğe Doğru
COP29’da EBRD, yatırımcılar için şeffaflık ve maliyet etkinliği sağlayan rekabetçi yenilenebilir enerji ihalelerini hayata geçirme yönündeki Azerbaycan girişimini de destekledi.
“İlk ihale, gelecekteki turlar için temeli attı,” diye tamamladı Drakinos. “Bu mekanizmanın daha fazla uluslararası katılım çekeceğine ve temiz, uygun maliyetli enerji arzını hızlandıracağına inanıyoruz.”
EBRD’nin desteğiyle Azerbaycan’ın “yeşil dönüşü” artık sadece bir politika hedefi değil – ülkenin ekonomik geleceğinin somut bir ayağı haline geliyor.
