WASHINGTON - ABD, İran’ın petrol gelirleri ile dövizini uluslararası banka, döviz bürosu ve paravan şirket ağı üzerinden taşımasına yardım etmekle suçlanan 16 kişi ve 10 kuruluşa yaptırım uyguladı.
ABD Hazine Bakanlığının 15 Ekim’de “Economic Outcast” operasyonu kapsamında açıkladığı önlemler; Irak merkezli bir bankayı, İran’a ait iki offshore bankayı, petrol aracılarını ve Orta Doğu ile Asya’da faaliyet gösteren finans operatörlerini hedef alıyor.
ABD Hazine Bakanlığına göre söz konusu ağ yüz milyonlarca doları hareket ettirdi ve İran’ın yaptırımlara rağmen konvertibl dövize erişimini sürdürmesine yardımcı oldu. Reuters, paketin 16 gerçek kişi ile 10 kuruluşu kapsadığını aktardı.
Iraklı banka İran’a dolar sağlamakla suçlandı
Yaptırımların başlıca hedeflerinden biri, Bağdat merkezli International Development Bank for Investment and Finance - kısa adıyla IDB - oldu. Hazine Bakanlığı, bankayı İran’a finansal hizmet ve ABD dolarına erişim sağlamakla; İran devlet kurumları ve Irak’taki İran yanlısı silahlı gruplarla bağlantı kurmakla suçladı.
Bakanlığa göre IDB, daha önce Irak’ın kaldırılan dolar havale ihalesini kullandı ve İran ekonomisini desteklemek amacıyla İran sermayesiyle kuruldu. Bankanın elde ettiği kazançların dolar olarak İran’a aktarıldığı ileri sürüldü.
IDB, İran’ın finans sektöründe faaliyet gösterdiği gerekçesiyle 13902 sayılı Başkanlık Kararnamesi kapsamında yaptırım listesine alındı.
Yaptırımlar ayrıca Jazireh International Bank Company ile Chabahar International Bank Overseas Company’yi de kapsıyor. Washington, bu kuruluşları serbest ticaret bölgelerinde döviz işlemleri yapma yetkisine sahip İran offshore bankaları olarak tanımladı ve yaptırımların aşılmasında kullanıldıklarını savundu.
Petrol geliri altın ve nakde çevrildi
İranlı petrol aracısı Seyyed Ruhollah Razavi de yaptırım listesine alındı. Hazine Bakanlığı, Razavi’nin İran petrolünün satışına ve gelirlerin gizli bankacılık sistemi üzerinden taşınmasına yardım ettiğini; paravan şirketlerin yanı sıra nakit ve altın kuryelerinden yararlandığını ileri sürdü.
Bakanlığın açıklamasına göre para Hong Kong üzerinden Birleşik Arap Emirlikleri ve Türkiye’ye gönderildi. Burada altın ve nakde çevrilen fonlar daha sonra İran’a ve İran bağlantılı gruplara taşındı.
Razavi’nin yönettiği Tejarat Gostar Atlas Parsian Kish Company ile Farzanegan Energy Pars Company de yaptırımlara dahil edildi.
Hazine Bakanlığı ayrıca İran’daki Shahr Bank’ın iştiraki Farab Sorough Qeshm Company’nin yedi çalışanını, İranlı petrol satıcıları ve aracıları adına döviz işlemlerini koordine etmekle suçlayarak listeye aldı. Hong Kong merkezli Elitesphere Trading Co. da aracı ve paravan şirket ağı üzerinden para aktardığı iddiasıyla yaptırıma tabi tutuldu.
Küba merkezli banka da listede
Eşgüdümlü bir adımla ABD Dışişleri Bakanlığı, Küba merkezli Banco Internacional de Comercio’yu - BICSA - yaptırım listesine aldı. ABD’li yetkililer, bankanın en az 2022’den bu yana daha önce yaptırım uygulanmış İranlı Karafarin Bank’a hizmet verdiğini bildirdi.
Paket, İran’daki bazı döviz büroları ile bunların sahip ve yöneticilerini de kapsıyor. Hazine Bakanlığı, bu işletmeleri İranlı finans kurumları ve yaptırımları aşmaya çalışan ağlar adına onlarca veya yüz milyonlarca dolarlık işlem yapmakla suçladı.
Varlıklar bloke edilecek, işlemler yasaklanacak
Listeye alınan kişi ve kuruluşların ABD’de bulunan veya ABD’li kişilerin kontrolündeki mal varlıkları ve mali çıkarları bloke edilecek ve Hazine Bakanlığına bağlı Yabancı Varlıkların Kontrolü Ofisine bildirilecek.
Özel izin verilmedikçe ABD vatandaşları ve şirketleri bu taraflarla işlem yapamayacak. Bloke edilen kişilerin yüzde 50 veya daha fazla paya sahip olduğu şirketler de kısıtlamalara tabi olacak. Yaptırım uygulanan taraflar adına önemli işlemleri bilerek kolaylaştıran yabancı finans kuruluşları ise ikincil yaptırım riskiyle karşılaşabilecek.
İngilizce özgün haber: AZE.US.


