Azerbaycan’da yeni tadilat ve cazip fiyat, bir evin altında drenaj kollektörü, altyapı hattı veya başka bir mühendislik şebekesi bulunması gibi ciddi sorunları gizleyebilir. Bu durum tapu ve yıkım riski doğurabiliyor.
Gayrimenkul uzmanı Elnur Ferzeliyev, alıcıların ödeme yapmadan önce evin neden halk arasında “kupça” olarak bilinen Devlet Taşınmaz Sicili belgesine sahip olmadığını araştırması gerektiğini söyledi.
Ferzeliyev’in açıklamaları, kollektörlerin üzerine inşa edilen evleri konu alan bir televizyon haberinde yer aldı. Uzman, böyle bir sorunun yalnızca tadilata, duvarlara veya cepheye bakılarak anlaşılamayacağını vurguladı.
Hem ev hem arazi belgeleri incelenmeli
Ferzeliyev, bina ve araziye ait mevcut belgelerin ilgili devlet kurumları, belediye ve ilçe icra makamı nezdinde kontrol edilmesini önerdi.
Alıcıların şu sorulara yanıt bulması gerekiyor:
- Taşınmazın neden devlet sicili belgesi bulunmuyor?
- Ev ve arazi için hangi belgeler mevcut?
- Arazinin kullanım amacı konut inşasına izin veriyor mu?
- Taşınmazın altından kollektör veya başka bir mühendislik şebekesi geçiyor mu?
- Tescili engelleyen hukuki ya da planlama kısıtlaması var mı?
Azerbaycan’ın Emlak Meseleleri Devlet Hizmeti kadastro ve tescil sisteminden sorumlu. Satıcının belgelerin daha sonra verileceğine dair sözlü güvencesi, resmî incelemenin yerini tutmuyor.
Bazı belge sorunları giderilebilir, bazıları giderilemez
Ferzeliyev’e göre alıcıların düzeltilebilir evrak eksiklikleri ile taşınmazın konumundan kaynaklanan kısıtlamaları birbirinden ayırması gerekiyor. Eksik bir belge, gerekli koşullar yerine getirildiğinde bazen alınabilir. Ancak mühendislik altyapısının üzerine yapılan bir bina yıkım tehlikesiyle karşı karşıya kalabilir.
Satıcı bir kollektörü veya başka önemli bir kusuru bildiği hâlde bunu gizlediyse, alıcının dava açma hakkı doğabilir. Ev daha sonra tazminatsız yıkılırsa alıcı, ödediği bedelin satıcıdan geri alınmasını mahkemeden isteyebilir.
Ancak geri ödeme otomatik değil. Mahkeme; satış işlemini, delilleri ve tarafların sözleşme imzalanırken ne bildiğini inceleyecek.
Uzmanın temel uyarısı, para transfer edilmeden önce taşınmazın hukuki statüsünün ve yeraltı altyapısının konumunun kesinleştirilmesi. Tadilat veya sonradan yapılacak yatırım, evin inşa edildiği yerden kaynaklanan temel bir kısıtlamayı ortadan kaldıramıyor.
İngilizce özgün haber: AZE.US.


