Avrupa yeşil dönüşümünü hızlandırırken dizel araçlar giderek yollardan çekiliyor. Norveç, Hollanda ve Fransa gibi ülkeler, önümüzdeki yıllarda dizel araç satışlarını tamamen durdurmayı planladıklarını açıkladı. İngiltere’de benzinli ve dizel araç satışına 2030’dan itibaren tam yasak getirilecek. Almanya ise hava kirliliğini azaltmak için bazı şehirlerde kısmi yasaklar uyguluyor.
Azerbaycan’da Tablo Farklı
Trend açık: dizel tarihe karışıyor. Ancak Azerbaycan’da yüz binlerce dizel aracın hâlâ trafikte olduğu görülüyor.
2024 verilerine göre ülkede 1,7 milyondan fazla kayıtlı araç var; bunların yaklaşık 420 bini dizel. Yetkililer şimdilik dizel kullanımına herhangi bir kısıtlama getirmeyi planlamadıklarını söylüyor.
Otomotiv analisti Eldeniz Ceferov, Khazar TV’ye şunları anlattı:
“Dizel motorlar Azerbaycan için hâlâ çok önemli, özellikle yük taşımacılığı, tarım ve ağır makinelerde. Avrupa’da toplu taşıma ve elektrikli altyapı daha gelişmiş durumda, fakat Azerbaycan ekonominin birçok alanında dizele bağımlı.”
Batı’daki Yasakların Etkisi
Avrupa’daki yasaklar ikinci el araç piyasasını şimdiden sarsıyor. Örneğin Almanya’da şu an 50 binden fazla dizel otomobil ihracat bekliyor. Bunların büyük kısmının düşük fiyatlarla eski Sovyet coğrafyasına, Azerbaycan dahil, satılması öngörülüyor.
Bu durum, yerli alıcılar için kısa vadede avantaj yaratabilir. Avrupa’dan daha ucuz ithalatlar Azerbaycan pazarına akabilir. Ancak uzmanlar, bunun temiz teknolojilere geçişi geciktireceği ve Avrupa’nın istemediği araçların ülkeye dolmasına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Çevresel Maliyet
Çevre örgütleri, dizelin verimli görünmesine rağmen bedelinin ağır olduğunu vurguluyor: partikül salınımları daha yüksek, şehirlerdeki smog ve trafik sıkışıklığını artırıyor.
Zaman Meselesi
Azerbaycan için asıl soru dizelin bitip bitmeyeceği değil, ne zaman biteceği. Şimdilik ülke, Avrupa’nın dizelden çıkışının alıcı tarafında yer alıyor: ucuz ithalat fırsatlarıyla birlikte uzun vadede araç filosunu modernleştirme zorunluluğu ile karşı karşıya.
