Küresel et piyasasında son iki yıldır kesintisiz süren fiyat artışları rekor seviyelere ulaştı. ABD’de sığır etinin fiyatı sadece bir yılda %15,9 yükselerek yarım kilo başına 6,3 doları geçti. Avrupa Birliği’nde ise fiyatlar enflasyonun çok üzerinde artarak 100 kilo etin ortalama maliyeti 662,31 avroya çıktı — geçen yıla kıyasla %32,8 daha yüksek. İngiltere’de tablo daha dramatik: 2022’de kilo başına 7,2 sterlin olan fiyat, bugün 10,6 sterline çıkarak yıllık %47’lik artış kaydetti.
Fiyat artışının nedenleri
Uzmanlara göre bu eğilimi birkaç faktör tetikliyor. En çok fiyatı artan ürünler arasında manda eti ve kuzu eti öne çıkıyor. Çin ve ABD gibi dev ithalatçılardan gelen güçlü talep, özellikle Avustralya ve Brezilya gibi ihracatçı ülkelerde fiyatları yükseltiyor. Aynı zamanda kuraklık ve hayvan sayısındaki düşüş de arzı daraltıyor. Temmuz ayında küresel et fiyat endeksi 127,3 puana çıkarak tarihi bir seviyeye ulaştı. FAO verilerine göre, genel gıda fiyat endeksi 130,1 puanla son iki yılın zirvesinde.
Azerbaycan’da ithalat ve fiyatlar
IndexBox verilerine göre, Azerbaycan’ın 2022’de ithal ettiği etin ton başına ortalama fiyatı 3972 dolardı — 2021’e göre %6,6 artış. Ancak ithalat hacmi azalma eğiliminde: 2022’de ülkeye sadece 6,1 bin ton et girdi. Bu, önceki yıllara göre oldukça düşük. İthalatın toplam maliyeti ise 24,1 milyon doları buldu.
Yerel piyasaya etkisi
Ekonomist Akif Nasirli, küresel fiyat artışının Azerbaycan pazarına da yansıyacağını belirtiyor. Meraların daralması, hayvan sayısındaki azalma ve ithalat maliyetlerindeki yükseliş iç arzı sınırlıyor. Bu da tüketici fiyatlarını yukarı çekecek.
Devletin tepkisi ve fırsatlar
Azerbaycan hükümeti hayvancılığı desteklemek, arazi yönetimini geliştirmek ve yerli üretimi artırmak için yeni adımlar atıyor. Uzmanlara göre, artan fiyatlar aile bütçelerine baskı yapsa da, aynı zamanda ülkenin gıda güvenliğini güçlendirmek ve sürdürülebilir üretim politikaları geliştirmek için fırsat yaratıyor.
