Azerbaycan Cumhuriyeti’nin 2022–2026 Sosyo-Ekonomik Kalkınma Stratejisi, erken yaşta dijital becerilerin geliştirilmesini, bilgi ve iletişim teknolojilerinin (BİT) eğitime entegrasyonunu ve uzaktan eğitimin genişletilmesini temel öncelikler arasında belirliyor.
Son yıllarda eğitimde dijitalleşme alanında önemli ilerlemeler kaydedildi. Hedefe yönelik adımlar sayesinde genel eğitim kurumlarının yaklaşık %90’ı (3.798 okul) fiber optik hatlar, GPON ağları, ADSL ve kablosuz teknolojiler aracılığıyla internete bağlandı. Önümüzdeki yıllarda tüm okulların internete erişiminin sağlanması ve eğitimde dijital altyapının güçlendirilmesi planlanıyor.
“Dijital Beceriler” projesi ve yapay zekâ eğitimi
2017–2018 eğitim yılından bu yana uluslararası eğitim şirketi Algorithmics tarafından yürütülen “Dijital Beceriler” projesi kapsamında “Bilişim Teknolojisi” dersi dönüştürülüyor. Proje, öğrencilerin BİT becerilerini geliştirmeyi, mantıksal ve yaratıcı düşünebilen, dijital ortamda kendine güvenen bireyler yetiştirmeyi amaçlıyor.
2024–2025 eğitim yılında proje kapsamında yapay zekâ (YZ) ve uygulamalarıyla ilgili dersler programa eklendi. 2025–2026 döneminde ise nöral ağların eğitim ve günlük yaşamda pratik kullanımına ilişkin uygulamalı çalışmalar programa dâhil edilecek.
Bilim ve Eğitim Bakanlığı, YZ tabanlı çözümleri eğitim sürecine entegre etmeye hazırlanıyor. Girişimler arasında, öğrencilere açık ve doğru yanıtlar sunan, öğretmenlere ders planları ve değerlendirme kriterleri hazırlamada yardımcı olan yapay zekâ araçlarının geliştirilmesi bulunuyor.
Yapay zekânın kademeli öğretimi
2025’te onaylanan yeni bilişim müfredatı, bilgi toplumu, siber güvenlik, veri koruması ve YZ’nin uygulanması konularını içeriyor.
“Dijital Beceriler” projesi kapsamında YZ şu sınıflarda işleniyor:
-
5. sınıf: Görsel YZ teknolojilerine giriş, metin ve sunumlar için illüstrasyon oluşturma.
-
6. sınıf: Metinlerde yazım ve stil denetimi için YZ kullanımı.
-
7. sınıf: ChatGPT ve benzeri YZ sistemlerine yönelik sorgular hazırlama.
-
8. sınıf: YZ ile video ve animasyon senaryosu yazma, multimedya içerik üretimi.
-
9. sınıf: YZ destekli web sitesi geliştirme, HTML/CSS öğrenimi, otomatik kodlama.
-
10. sınıf: Nöral ağlarla multimedya üretimi.
-
11. sınıf: YZ’nin karmaşık eğitim ve proje görevlerinde ileri düzey kullanımı.
Bilişim ağırlıklı sınıflarda, veri analizi ve makine öğrenimine hazırlık amacıyla Python’un Pandas kütüphanesi öğretiliyor.
Ulusal Okullar Arası Hackathon
“Ulusal Okullar Arası Hackathon” projesi, bilişim yeteneklerini keşfetmeyi ve teknolojiye ilgi duyan gençleri desteklemeyi hedefliyor. Etkinlik, dijital beceri eğitiminin kalitesini ve erişilebilirliğini artırıyor, yenilikçi mesleklere ilgiyi teşvik ediyor.
Dijital Okul platformu
Eğitimde modern teknolojilerin entegrasyonu amacıyla “Dijital Okul” ulusal platformu başlatıldı. İlk aşamada Bakü’deki okulları kapsayan platform, öğretim ve yönetim süreçlerini dijital çözümlerle optimize ediyor.
Kod Saati
Ekim 2025’te “Kod Saati” etkinliği kapsamında yapay zekâ yarışması düzenlenecek. Öğrenciler Algorithmics platformunda YZ’nin pratik kullanımına yönelik görevleri tamamlayacaklar. Bazı uzun süren görevlerin nöral ağlarla hızlı çözümü, bu teknolojinin avantajlarını gösterecek.
Öğretmenlerin hazırlanması
Azerbaycan Devlet Pedagoji Üniversitesi’nde Algorithmics tarafından geliştirilen “Öğretmenlikte Yapay Zekâ” dersi, öğretmen adaylarını nöral ağlarla tanıştırıyor ve bu araçların eğitim süreçlerinde verimlilik sağlayan kullanımını öğretiyor.
