İran, ABD’nin belirli koşulları kabul etmesi halinde Hürmüz Boğazı’nda normal gemi trafiğini yedi gün içinde yeniden başlatabileceğini açıkladı. Tahran, buna karşılık nükleer programının temel unsurlarından taviz vermeyeceğini bildirdi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, 25 Eylül’de Birleşmiş Milletler’de yaptığı açıklamada sıradaki adımın Washington’a ait olduğunu söyledi. Arakçi’ye göre yedi günlük süre, ancak ABD’nin İran’ın koşullarını kabul etmesinin ardından başlayacak.
Tahran’ın talepleri arasında Lübnan dahil tüm cephelerde çatışmaların sona ermesi, İran limanlarına uygulanan ABD deniz ablukasının kaldırılması, dondurulmuş İran fonlarının serbest bırakılması ve İran petrol ihracatına yönelik yaptırımların sonlandırılması bulunuyor.
Arakçi, ABD’nin taahhütlerinin haziran ayında üzerinde uzlaşılan bir memorandumda yer aldığını, ancak önceki mutabakatın kısa sürede çöktüğünü söyledi. İran’ın yeni önerisi, geçiş dönemini yedi güne indiriyor.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 3 Kasım’daki ABD ara seçimlerinden önce anlaşmaya varılmasını umuyor. Taraflar arasındaki mesajları Katar iletiyor ve arabuluculuk yapıyor.
Üst düzey bir İranlı yetkili, Washington Tahran’ın bütün koşullarını yerine getirene kadar Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalacağını belirtti. Yetkiliye göre İran, bu koşullar karşılandığında nükleer programını görüşmeye hazır olacak; ancak uranyum zenginleştirme hakkından vazgeçmeyecek ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunu ülke dışına çıkarmayı kabul etmeyecek.
Görüşmelerdeki temel anlaşmazlık, tavizlerin hangi sırayla verileceği. ABD, anlaşmanın ilk aşamasında nükleer kısıtlamalar isterken İran, ayrıntılı nükleer müzakereleri ablukanın kaldırılmasına ve yaptırım hafifletilmesine bağlıyor.
Daha önceki haberlerde İran’ın, ABD’nin askerî baskıyı azaltması ve İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırması halinde stratejik su yolunu bir hafta içinde yeniden açmayı teklif ettiği belirtilmişti.
Kaynaklar: Reuters; Associated Press.
Özgün haber: AZE.US.
