Velizade: Bakü Türkiye ile İsrail arasında seçim yapmayacak

BAKÜ, Azerbaycan - Azerbaycanlı siyaset analisti İlgar Velizade, Bakü’nün bir ortakla ilişkilerini diğerinin uğruna terk etmeyeceğini ve başkalarının çatışmasına çekilmesine izin vermeyeceğini söyledi.

Güney Kafkasya Siyaset Bilimcileri Kulübü Başkanı Velizade, Daily Europe Online’a verdiği röportajda değerlendirmelerde bulundu. Röportajı Vesti Baku aktardı.

Velizade’ye göre Bakü’yü Türkiye ile İsrail arasında seçim yapmaya zorlama girişimleri, Azerbaycan’ın dış politika mantığıyla çelişiyor. Bu politika, bağımsızlığı korurken her tarafa iş birliğinin sürmesinde çıkar sağlayan ilişkiler kurmaya dayanıyor.

Azerbaycan’ın Türkiye ve İsrail’le ilişkilerinin farklı temellere sahip olduğunu ve paralel biçimde geliştiğini belirten Velizade, İsrail’le onlarca yılda oluşan iş birliğinin savunma teknolojisi, güvenlik, enerji, teknoloji ve tarımı kapsadığını söyledi.

Velizade, bir aktörle ilişkileri diğeri uğruna terk etmenin diplomatik, siyasi ve ekonomik manevra alanını daraltacağını ifade etti.

Analiste göre İsrail’le ilişkiler Azerbaycan’ın Doğu Akdeniz ülkeleri dâhil başka devletlerle temaslarını genişletmesine de yardımcı oluyor. Bu nedenle söz konusu ilişkileri tek bir bölgesel çatışmaya indirgemek yanlış olur.

Okul kıyafeti tartışması devlet modeli sorusunu gündeme getirdi

Velizade, Türkiye’deki bazı etkili çevrelerle yaşanan gerilimi toplumsal gelişmeye ilişkin farklı görüşlerle ilişkilendirdi. Azerbaycan ile Türkiye’nin ayrı siyasi sistemleri, ekonomik modelleri ve iç dinamikleri bulunan iki devlet olduğunu vurguladı.

İki halk arasındaki yakınlığın bu farklılıkları ortadan kaldırmadığını ve Türkiye’nin iç siyasi gündeminin Azerbaycan’a taşınmasını haklı kılmadığını söyledi.

Velizade’ye göre Azerbaycan yönetimi, kamusal kurumlara ve siyasi yönetime dinî normların sokulması girişimlerini devletin laik temellerine yönelik bir meydan okuma olarak görüyor. Konunun mutlaka radikalizmle sınırlı olmadığını, toplumun nasıl örgütlenmesi gerektiğine dair daha muhafazakâr fikirlerle de ilgili olabileceğini belirtti.

Türkiye’de iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisiyle bağlantılı bazı etkili çevrelerin bu eğilimlere farklı baktığını ve onları desteklediğini söyleyen Velizade, Bakü’nün devlet modeline tehdit olarak gördüğü yaklaşım ile bazı Türk isimlerin arzuladığı yönelim arasında temel bir anlaşmazlık oluştuğunu savundu.

Analist, bunun Azerbaycan devletinin veya toplumunun karakterini değiştirmeye yönelik bir ima olarak okunduğunu söyledi.

Türkiye’den gelen eleştirilere neden daha sert tepki veriliyor?

Velizade, Türkiye’den gelen açıklamaların iki ülke müttefik olduğu için özellikle hassasiyet yarattığını belirtti. Siyasi sistemler arasındaki farklılıklar ve Tahran’ın dönemsel itirazları nedeniyle Azerbaycan’ın İran’dan gelen eleştirilere alışık olduğunu söyledi.

Dost ülkeden gelen benzer açıklamaların ise farklı karşılandığını ifade eden Velizade, “Burada dostlar, kardeşler ve müttefikler var; ardından böyle bir tutum geliyor. Tepkinin bu kadar güçlü olmasının nedeni budur” dedi.

Velizade’ye göre münferit müdahale girişimlerine karşılık verilmemesi, bunların sistematik hâle gelmesine yol açabilir. Bu nedenle Bakü, baskı nereden gelirse gelsin açık sınırlar belirlemeli.

Analist, tartışmanın Azerbaycan’ın Türkiye’ye bağımlı bir uzantı olduğu yönündeki iddiaları da zayıflattığını söyledi. “Türkiye’nin veya başka bir devletin vekili olsaydık, gerçekten bağımsız olmaktan çıkardık” dedi.

Ortaklıklar karşılıklı çıkar üretmeli

Velizade, Azerbaycan’ın dış politika istikrarının karşılıklı çıkar ağlarına bağlı olduğunu belirtti. Dostluk açıklamalarından çok, bozulması karşı tarafa gerçek maliyet yükleyecek projelerin önemli olduğunu söyledi.

Türkiye’nin Azerbaycan’ın enerji ve ulaştırma köprüsü rolünden ve Orta Asya’ya bağlantısından yararlandığını belirten Velizade, Rusya’nın da Güney Kafkasya’nın en büyük ekonomisiyle ilişkilerine ve Kuzey-Güney ulaştırma güzergâhının gelişimine önem verdiğini ifade etti.

Bakü’yle açık bir krizin Moskova’nın bölgedeki konumunu da zayıflatacağını savunan analist, Azerbaycan’ın görevinin hareket özgürlüğünü korurken bütün taraflar için önemli ortak olarak kalmak olduğunu söyledi.

Bu yaklaşımın, başka bir ülkenin çatışmasına sürekli taraf olmakla bağdaşmadığını belirten Velizade, Azerbaycan’ı Türkiye-İsrail karşılaşmasının bir tarafına yerleştirmenin Bakü’ye açık bir yarar sağlamadan ek riskler yaratacağını ifade etti.

Bakü askerî platform rolünü reddediyor

Velizade, Azerbaycan’ın İran’a karşı faaliyetler için platform olduğu yönündeki değerlendirmeleri reddetti. İsrail’le iş birliğinin, komşu bir ülkeye karşı askerî altyapının Azerbaycan topraklarında konuşlandırılmasına izin verileceği anlamına gelmediğini söyledi.

Aynı yaklaşımın Rusya’yla ilişkiler için de geçerli olduğunu belirterek Azerbaycan’ın başka bir devletin jeopolitik stratejisinin aracı olmak istemediğini ifade etti.

Velizade’ye göre yatırım çekmeye ve uluslararası enerji ile ulaştırma projelerini geliştirmeye çalışan bir ülkenin potansiyel savaş alanı olarak görülmesi özellikle zarar verici olur. Yatırımcıların varlıklarının korunacağına ve sözleşmelerin uygulanacağına güvenmesi gerektiği için dış politika bağımsızlığı ulusal prestijin yanı sıra ekonomik güvenlik meselesidir.

İç hoşnutsuzluğa esaslı yanıt gerekiyor

Velizade, devletin dış etki riskine karşı yalnızca güvenlik ve önleyici tedbirlere dayanamayacağını söyledi. Yabancı aktörlerin mevcut toplumsal hoşnutsuzluğu kullanmaya çalışabileceğini, ancak yönetimin bu hoşnutsuzluğun temel nedenlerini de ele alması gerektiğini belirtti.

“Toplumsal tabanı belirlemek ve protestonun nedenlerini azaltmak ya da ortadan kaldırmak gerekiyor” diyen Velizade, toplumda eleştirel bir kesimin bulunmasını doğal olarak nitelendirdi.

Analiste göre devletin dayanıklılığı, dış güçlerin iç sorunları kendi amaçları için kullanmasını engellerken meşru hoşnutsuzluk gerekçelerini azaltan politikalara bağlı.

AZE.US’taki özgün haber

En sonuncu

Abhazya ve Güney Osetya: Güney Kafkasya’yı Hâlâ Şekillendiren Çatışmalar

Ulviyya Baghirova'nın kaleminden Ağustos 2008 savaşının üzerinden 18 yıl geçti....

Azerbaycan’da 21 Günlük Yıllık İznin Parayla Değiştirilmesi Yasaklanabilir

Azerbaycan'da çalışan işine devam ederken yıllık ücretli iznin zorunlu...

Sözleşmesiz Ev Kiralamak Ev Sahibi ve Kiracıya Pahalıya Mal Olabilir

Azerbaycan'da bir evi yazılı sözleşme olmadan kiralamak; ödenmeyen kira,...

Azerbaycan’da Küçük İşletmelere Beş Yıllık Vergi İndirimi Önerisi

Azerbaycan'da Vergi Kanunu'nda önerilen değişiklikler kapsamında küçük işletmeler için...

Yabancı Bankalar Azerbaycan’da Kredileri Ucuzlatabilir mi?

Yabancı bankaların Azerbaycan pazarına girmesi rekabeti artırarak kredi faizlerinin...

Yırtılmış veya Hasarlı Manatlar Nerede Değiştirilebilir?

Yırtılan, çamaşırla birlikte yıkanan veya evcil hayvanın zarar verdiği...

Azerbaycan’da Doğum Yardımı 2027’de 1.500 Manata Çıkarılabilir

Azerbaycan, önerilen devlet sosyal koruma bütçesi kapsamında tek seferlik...

Analist: Azerbaycan’ın Zaferi Güney Kafkasya’daki Dengeleri Değiştirdi

Ukraynalı siyasi analist Volodimir Kopçak'a göre Azerbaycan'ın 44 günlük...

Aliyev’in COP31’e katılması bekleniyor; resmî doğrulama yok

BAKÜ — Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in 11-12 Kasım’da Antalya’da...

Aliyev: Barış anlaşması bir yılı aşkın süredir imzalanmadı

ŞUŞA — Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Azerbaycan ile Ermenistan’ın...

Aliyev ve Erdoğan: İttifakımızı bölme girişimlerine izin vermeyeceğiz

ŞUŞA — Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Türkiye Cumhurbaşkanı...

Füze enkazı Riyad’daki Saudi Aramco kulesine zarar verdi

RİYAD — Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, hava savunma sistemlerinin...

İran Devrim Muhafızları 2 bin kilometrelik füze menzili sınırını kaldırdı

Devrim Muhafızları, İran’ın gönüllü olarak uyguladığı menzil sınırının artık geçerli olmadığını açıkladı; daha uzun menzilli operasyonel füze doğrulanmış değil.

Aliyev: Kurtarılan bölgelerde 97 bin kişi yaşıyor, okuyor veya çalışıyor

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Büyük Dönüş ve yeniden inşa programı sürerken kurtarılan bölgelerdeki nüfus ve faaliyetlere ilişkin rakamı açıkladı.

ABD ordusu Umman Körfezi’nde M/V Huda yük gemisini devre dışı bıraktı

CENTCOM, İran’a yönelik ablukayı ihlal etmeye çalıştığını öne sürdüğü Saint Kitts ve Nevis bayraklı geminin hassas mühimmatla vurulduğunu açıkladı.

Haberler

Analist: Azerbaycan’ın Zaferi Güney Kafkasya’daki Dengeleri Değiştirdi

Ukraynalı siyasi analist Volodimir Kopçak'a göre Azerbaycan'ın 44 günlük...

Şuşa’da 360 kişilik Mesleki Eğitim Merkezi yenilenerek açıldı

BAKÜ — Şuşa Devlet Mesleki Eğitim Merkezi, kapsamlı yenileme...

Azerbaycan’ın dış borcu yüzde 9,3 azalarak 12,33 milyar dolara indi

Dünya Bankası verilerine göre Azerbaycan’ın dış borcu 2025 sonunda yüzde 9,3 azalarak 12,327 milyar dolara geriledi; temel borç yükü göstergeleri de iyileşti.

Azerbaycan’da altın 165 manata çıktı, düğün maliyetleri arttı

Azerbaycan’da altın takı fiyatları kısa süreli düşüşün ardından yeniden yükseldi; düğün ve nişan hazırlığı yapan ailelerin hediye bütçeleri daraldı.

Aliyev’in COP31’e katılması bekleniyor; resmî doğrulama yok

BAKÜ — Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in 11-12 Kasım’da Antalya’da...

Azerbaycan 2027 bütçe taslağında 600 konut için 40 milyon manat ayırdı

Azerbaycan’ın 2027 bütçe taslağında şehit aileleri ile savaş nedeniyle...

Azerbaycan, ABD ve Ermenistan TRIPP çalışma gruplarını kurdu

Azerbaycan, ABD ve Ermenistan, TRIPP güzergâhının ulaşım ve elektrik iletimi altyapısını planlamak üzere iki üçlü teknik çalışma grubu kurdu.

Azerbaycan, İran sınırında 39 kilogramdan fazla uyuşturucu ele geçirdi

Azerbaycan sınır muhafızları, İran’dan uyuşturucu kaçırmaya yönelik iki girişimi...
spot_img

İlgili Haberler

Popular Categories

spot_imgspot_img