Sınav sonuçlarını alan birçok Azerbaycanlı lise mezunu, yurtdışında üniversite okumayı cazip bir seçenek olarak görüyor. Ancak en büyük engel çoğu zaman öğrenci vizesi oluyor. Aileler çözümü eğitim danışmanlığı şirketlerinde arıyor, fakat bu süreçte ciddi hayal kırıklıkları yaşanıyor.
Vize formaliteleri ve riskler
Eğitim uzmanı Ramin Nuraliev’e göre, çoğu ajans yalnızca üniversiteye başvuru aşamasını organize ediyor, ancak vize sürecinde öğrenciyi yalnız bırakıyor. Sonuç olarak gençler kabul mektubu alıyor, fakat ülkeyi terk edemiyor. “Aileler ciddi masraf yapıyor, vize reddi halinde büyük kayıplar yaşıyor. Bu yüzden sözleşmede vize desteği mutlaka belirtilmeli,” diyor Nuraliev.
Finansal gücün rolü
Uzman Mazahir Mammadli, özellikle ABD ve Kanada’ya başvurularda finansal yeterliliğin sıkı şekilde incelendiğini belirtiyor. Öğrenciler çoğu zaman vize yenilemede de sorun yaşıyor: yaz tatili sonrası Çekya, Polonya veya Baltık ülkelerine dönüşte reddedilebiliyorlar. Ayrıca Azerbaycan’da hâlâ çevrimiçi eğitimin denkliği kabul edilmediği için, vizeleri reddedilen öğrenciler diplomalarını mahkemede tanıtmak zorunda kalıyor.
Küresel siyasi etki
Yurtdışı eğitim uzmanı Halida Huseynova, bugünkü politik atmosferin de vizelere doğrudan yansıdığını söylüyor: “Avrupa üniversitelerine kayıtlı yüzlerce gencimiz vize alamıyor. Daha önce sorunsuz alınan belgeler artık neredeyse imkânsız hale geldi.” Bu durum başvuruların azalmasına yol açıyor. Karabağ Üniversitesi’nin açılması da gençler için cazip bir yerel alternatif oluşturmuş durumda.
Gerçek bir hikâye
Farhad İbragimov, ABD’de okumak istedi ancak ajans aracılığıyla yaptığı başvuru başarısız oldu. Düşük puanı nedeniyle düşük profilli üniversitelere yönlendirildi, fakat vizesi reddedildi. “Babamın finansal durumu yeterli bulunmadı, başvurum göç girişimi olarak görüldü. Ajans bu konuda beni bilgilendirmemişti. Ücretlerin büyük kısmını kaybettim, bir yıl boş geçti,” diyor Farhad.
Çözüm önerileri
Uzmanlar riskleri azaltmak için şunları tavsiye ediyor:
-
Ajanslarla imzalanan sözleşmede vize desteği maddesini netleştirmek,
-
Finansal belgeleri önceden hazırlamak,
-
Vize yenileme kurallarını araştırmak,
-
Gerçek burs kotalarını ve üniversitenin akreditasyonunu kontrol etmek,
-
Hatta sosyal medya hesaplarının da elçilik kararlarını etkileyebileceğini unutmamak.
