AZE.US
Azerbaycanlı siyaset analisti İlgar Velizade, Bakü’nün Erivan’dan barışa ilişkin açıklamalarını sınır ve ulaşım bağlantılarında somut adımlara dönüştürmesini beklediğini söyledi. Analiste göre siyasi güvensizlik normalleşme sürecini etkilemeye devam ediyor.
Güney Kafkasya Siyaset Bilimcileri Kulübü Başkanı Velizade, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in son dönemde Ermenistan yönetimine yönelik sert söylemini değerlendirirken bu görüşleri Echo Baku’ya verdiği röportajda dile getirdi.
Analist, söylemin Karabağ’daki manastırlara yabancı diplomatların ziyaretleri ve eski çatışmanın nasıl tanımlandığına ilişkin anlaşmazlıklar dahil siyasi diyaloğun soğuduğu bir dönemde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Velizade, iki tarafın da barış gündeminden vazgeçtiğini düşünmediğini söyledi. Ona göre ulaşım projeleri, iki ülkenin temsilcileri arasındaki temaslar ve ikili komisyonların çalışmaları sürüyor; ancak her yeni anlaşmazlık ne kadar az güven inşa edildiğini ortaya koyuyor.
Sınır ve ulaşım konusunda eylem çağrısı
Velizade’ye göre Bakü’nün temel şikâyeti, Erivan’ın kamuoyuna yaptığı açıklamalarla uygulamadaki adımlar arasındaki fark. Sınır meselelerinin çözülmesi ve iletişim hatlarının açılmasına ilişkin açıklamaları toplantılar, üzerinde uzlaşılmış prosedürler ve uygulama izlemeli.
“Bir şeyi ciddi ve köklü biçimde değiştirmek istiyorsanız, köklü adımlar atmalısınız,” dedi Velizade.
Analist sınır belirleme komisyonlarını örnek gösterdi. Süreçten sorumlu yetkililerin görevde kalmasının müzakerelerin devamına imkân tanıması gerektiğini belirten Velizade, yoğun temas eksikliğini yalnızca iç siyasi koşullarla açıklamanın zor olduğunu söyledi.
Velizade’ye göre benzer sorular Uluslararası Barış ve Refah için Trump Rotası (TRIPP) çevresinde de bulunuyor. Gelecekteki inşaatı konuşmak tek başına tarafların üzerinde uzlaşılan gündemi ne kadar hızlı uygulamaya hazır olduğunu göstermiyor.
Resmî temaslar devam etti. Aliyev ile Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, 31 Ağustos’taki görüşmede sınır komisyonlarının çalışmalarının sürdürülmesini vurguladı ve TRIPP kapsamında atılacak pratik adımları ele aldı. İki ülkenin dışişleri bakanları da 24 Eylül’de New York’ta görüştü; ulaşım altyapısına odaklanan taraflar doğrudan diyaloğu sürdürme konusunda anlaştı.
Barış gündemi ve Ermenistan siyaseti
Velizade, Ermenistan yönetiminin uluslararası ortamın nasıl gelişeceğini görmek için temkinli davranıyor olabileceğini söyledi; ancak Erivan’ın gerekçeleri hakkında doğrudan bilgiye sahip olmadığını vurguladı.
Analiste göre barış gündemi Paşinyan açısından iç politikada da önemli. Bu gündem, başbakanın yaklaşımını Bakü’nün rövanşist olarak değerlendirdiği muhaliflerden ayırmasına imkân veriyor. Azerbaycan açısından belirleyici ölçüt ise bu politikanın pratik sonucudur.
Velizade, müzakerelerin sürmesinin Bakü’nün güvenliğe verdiği önemi azaltacağı anlamına gelmediğini söyledi. Güvensizlik devam ederken Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerinin güçlendirilmesini ve askerî-teknik iş birliğinin genişletilmesini caydırıcılık tedbirleri olarak nitelendirdi.
Azerbaycan’ın bağımsızlığına ilişkin mesaj
Velizade, Aliyev’in Azerbaycan’ın bağımsız dış politikasına ilişkin açıklamalarını da değerlendirdi. Ona göre bu sözler Bakü’yü kendi bölgesel stratejisine dahil etmeye çalışan herhangi bir dış güce yönelik olabilir.
Analist, Azerbaycan’ın ortaklarını kendi çıkarlarına göre seçmeye devam edeceğini söyledi. Savunma alımlarında bunun farklı üreticilerin sunduğu teçhizatın kalitesi ve teknik imkânlarının değerlendirilmesi anlamına geldiğini belirtti.
Velizade, Bakü’nün daha sert söyleminin iki amaca hizmet ettiği görüşünde: Erivan’ı pratik kararları hızlandırmaya zorlamak ve dış ortaklara Azerbaycan’ın hareket özgürlüğünü korumaya niyetli olduğu mesajını vermek.
Analiste göre barışa doğru ilerleme, esas olarak sınırların belirlenmesi ve iletişim hatları konusunda diplomatik açıklamalarla sahadaki iş birliği arasındaki farkı azaltacak somut tedbirlere bağlı olacak.
İngilizce özgün metin: AZE.US.
