Azerbaycan Medeni Kanunu’nun 178.6’ncı maddesine göre, devlet siciline kaydedilmemiş bir taşınmaza fiilî malik gibi 30 yıl boyunca kesintisiz ve itirazsız biçimde sahip olan kişi, mülkiyet hakkının tescilini talep edebilir.
Vesti Baku’nun aktardığı Qafqazinfo haberinde ele alınan konu, özellikle Bakü ve Abşeron’da “kupça” olarak bilinen tapu kaydı bulunmayan evler açısından önem taşıyor. Bazı kişiler devlet tescili için yetersiz belgelere sahipken, bazılarının mülkiyet hakkını kanıtlayan hiçbir belgesi bulunmuyor.
30 yıllık kural ne anlama geliyor?
Düzenleme, devlet taşınmaz siciline kaydedilmemiş mülkleri ilgilendiriyor. Tescil talebinde bulunabilmek için kişinin taşınmaza fiilî malik gibi 30 yıl kesintisiz ve itirazsız biçimde sahip olması gerekiyor. Yalnızca bir evde uzun süre yaşamış olmak değil, zilyetliğin niteliği önem taşıyor.
Medeni Kanun hukuki çerçeveyi belirliyor. Haberde ayrıca 30 yıllık sürenin hangi tarihten itibaren hesaplanacağına ilişkin görüş ayrılığı ele alınıyor.
Uygulamada karşılaşılan bir yaklaşıma göre yalnızca kanunun 1 Eylül 2000’de yürürlüğe girmesinden sonraki zilyetlik süresi dikkate alınıyor. Bu yorum benimsenirse hükümden Eylül 2030’dan önce yararlanmak mümkün olmayacak.
Haberde ise gerçek ve tüzel kişilerin hukuki durumunu iyileştiren düzenlemelerin geriye yürüyebileceğine ilişkin anayasal ilkeye dayanılarak bekleme zorunluluğuna itiraz ediliyor. Bu görüşe göre Eylül 2000’den önceki zilyetlik süresi de hesaba katılabilir. Ancak bu, yayında savunulan hukuki yorumdur; otomatik bir tescil garantisi değildir.
Kaçak yapılar için ayrı koşullar
İzinsiz inşa edilen yapılar için farklı koşullar uygulanıyor. Bir ev inşa etmiş olmak tek başına mülkiyet hakkı doğurmuyor.
Haberde belirtildiği üzere mahkeme, yapının bulunduğu arsanın sahibinin kaçak yapı üzerindeki mülkiyet hakkını tanıyabilir. Bunun için yapının korunması başkalarının haklarını ihlal etmemeli, yaşam ve sağlık açısından tehdit oluşturmamalı.
Devlet siciline kaydedilmemiş taşınmaza 30 yıl zilyet olmak ile kaçak yapı üzerindeki mülkiyet hakkının mahkemece tanınması birbirinden farklı hukuki dayanaklardır. Tapu kaydı alınabilmesi; mülkün statüsüne, arsa üzerindeki haklara ve ilgili yasal koşulların yerine getirilmesine bağlıdır.
Kaynak: AZE.US
