Azerbaycan’daki tüm genel eğitim kurumlarında birinci sınıf derslerinin süresi şu anda 45 dakika. Bu norm, 2012 yılında Bakanlar Kurulu’nun 171 sayılı kararıyla belirlenmişti. Ancak Azərbaycan müəllimi gazetesinin haberine göre, ilkokul derslerinde doğrudan öğrenmeye ayrılan süre toplam ders süresinin %80’ini geçemez.
Azerbaycan Bilim ve Eğitim Bakanlığı yetkilileri, bu normların değiştirilmesinin şu an gündemde olmadığını resmen açıkladı.
Eğitim Enstitüsü metodisti Saida Dünyamalıyeva, tüm sınıflarda ders süresinin 45 dakika olduğunu doğruladı. Ancak ona göre bu süre birinci sınıf öğrencileri için ağır bir sınav olabilir:
“Çocukların okul öncesi hazırlık gruplarına veya anaokullarına gidip gitmediği dikkate alınmalı. Bazıları bu düzene alışık değil ve bu durumda 45 dakikalık ders hem psikolojik hem de fiziksel açıdan zorlayıcı olabilir.”
Uzman, küçük çocukların uzun süre aynı etkinlikle ilgilenmekte zorlandığını, hareket etme ve oyun oynama ihtiyacı duyduklarını belirtiyor. Bu nedenle öğretmenin 45 dakikalık dersi oyun ve etkinliklerle harmanlaması gerektiğini vurguluyor.
Uluslararası deneyim
– İtalya’da dersler genellikle 30–35 dakika sürüyor.
– Finlandiya’da 45 dakikalık derslerden sonra zorunlu 15 dakikalık teneffüs var.
– Letonya’da birinci sınıfta dersler 35 dakika, üst sınıflarda kademeli olarak 40–45 dakikaya çıkarılıyor.
– Türkiye’de ilkokul dersleri 40 dakika, aralarda 10 dakikalık molalar var.
– Singapur’da dersler 30–40 dakika arası sürüyor, oyun temelli yöntemler öne çıkıyor.
– Çin’de genellikle 40 dakika, bazı bölgelerde birinci sınıf için 35 dakika.
– Japonya’da ilkokul dersleri 35 dakika.
– İngiltere’de blok sistem: 15–20 dakikalık kısa dersler sık molalarla destekleniyor.
Amerikan Pediatri Akademisi’ne göre, 6 yaşındaki çocuk yalnızca 6–8 dakika, 7 yaşındaki ise 7–9 dakika odaklanabiliyor. DSÖ belgelerinde de 6–7 yaş arası çocukların her 30–40 dakikada bir hareket etmesi gerektiği vurgulanıyor.
Psikologlar, dikkatin süresini hesaplamak için basit bir formül öneriyor: yaş × 2–5 dakika. Yani 7 yaşındaki çocuk en fazla 14–35 dakika verimli odaklanabiliyor.
Görüldüğü üzere birçok ülkede (Letonya, Japonya, İtalya) dersler Azerbaycan’dakinden daha kısa. Finlandiya ve İngiltere gibi eğitimde öncü ülkeler ise derslerin yanı sıra sık aralara ve fiziksel aktivitelere özel önem veriyor.
