Rus analist Sergey Markedonov, ŞİÖ zirvesi, bölgesel tarih tartışmaları ve Ermenistan–Azerbaycan barış sürecine değinen geniş kapsamlı bir YouTube röportajında (Echo Baku kanalında), Bakü ve Moskova’nın anlaşmazlıkları kamuya açık atışmalar yerine sessiz ve sonuç odaklı diplomasiyle yönetmesi gerektiğini vurguladı.
Program sunucusu Mavsud Gajiyev ile konuşan Markedonov, Vladimir Putin ve İlham Aliyev arasında son ŞİÖ zirvesinde tam kapsamlı bir görüşme beklentilerinin her zaman sınırlı olduğunu, çünkü Moskova’nın yalnızca “ilerleme için somut zemin olduğunda, gösteriş için değil” devreye girmeyi tercih ettiğini söyledi. Liderler Çin’de selamlaştı, ancak görüşme gerçekleşmedi. Zirveyi alışılmadık şekilde Kafkasya odaklı olarak nitelendiren Markedonov, Ermenistan’ın Çin ile stratejik ortaklığını resmileştirmesine dikkat çekti - bu adım daha önce Gürcistan (2023) ve Azerbaycan’ın (Nisan 2025) ardından geldi.
Rusya - Azerbaycan ilişkilerindeki mevcut soğukluk hakkında Markedonov, tarafların yerleşmiş “pragmatik” kanallara yaslanarak tansiyonu düşürebilecek araçlara sahip olduğunu savundu.
Sınır çalışmaları ve dirençli ticaret bağlarını geçmiş başarı örnekleri olarak gösteren analist, krizlerden sonra bile adım adım çözümlerin mümkün olduğunu söyledi. Kamuya açık “hype” ve maksimalist söylemin ise pozisyonları sertleştirdiğini ve çözümleri zorlaştırdığını uyardı.
Havacılık ve güvenlik olaylarının yankılarına değinen Markedonov, Kremlin’in doğrudan üzüntüsünü ilettiğini ve soruşturmaların tamamlanması ile tazminatların gözlerden uzak biçimde ele alınması çağrısında bulunduğunu aktardı. Trajedilerin siyasallaştırılmaması ve münferit suçların tüm diasporalar hakkında anlatılara dönüştürülmemesi gerektiğini vurguladı: “Metin vardır - ve bağlam vardır. Birini diğerini kışkırtmak için araçsallaştırmayın.”
Röportajın önemli bir kısmı tarihsel çerçeveye ayrıldı. Sovyet dönemine “işgal” etiketi yapıştırılmasına ve SSCB’nin Nazi Almanyası ile kıyaslanmasına karşı çıkan Markedonov, 20. yüzyıl deneyimini “sovyetleşme” olarak tanımladı - baskı ve tek parti yönetimiyle birlikte elit entegrasyonu, ulusal kültürel gelişim ve birlik içinde biçimsel devlet yapısını bir araya getiren karmaşık bir süreç. Basit ikiliklerin, nüansları ve çelişkileri göz ardı ederek politikayı zayıflattığını belirtti.
Ermenistan - Azerbaycan barış sürecinde Markedonov, Moskova’nın barışa karşı olmadığını ancak Güney Kafkasya’nın Rusya’nın yakın çevresi olduğu için anlaşmanın Rus çıkarlarını da hesaba katmasını istediğini vurguladı.
Herhangi bir Rusya “dönüşünün” Sovyet modellerinin yeniden canlanması değil, ekonomik bağlar ve güvenlik formatları aracılığıyla olacağını belirtti. Ayrıca, Washington–Ankara ilişkilerindeki değişimlerin veya Bakü’ye yönelik insan hakları ağırlıklı yeni bir gündemin bugünkü dengeleri karmaşık hale getirebileceğini işaret etti.
Analistin ana mesajı tutarlıydı: anlaşmazlıkları sessizce yönet; gösterişten kaçın; tarihsel anlatıların bugünkü tercihleri şekillendirdiğini kabul et.
“Rusya ve Azerbaycan, krizden işbirliğine geçebileceklerini zaten gösterdi,” dedi. “İşe yarayan kanalları kullanın, tansiyonu düşürün ve sonuçlara odaklanın.”
