Haçmaz adeta domates içinde boğuluyor. Yerel çiftçiler, bu sezon son derece bol ve kaliteli domates yetiştirdiklerini söylüyor. Fakat bu başarı sevinç yerine ciddi ekonomik sorunlar getirdi – büyük emekle yetiştirilen ürünleri satmak tam bir sınava dönüştü.
Sezon başında yerli domatesler piyasaya çıktığında, kilosu nispeten makul bir fiyat olan 50-60 gepik’ti. Ancak kısa sürede durum tamamen değişti; şu anda fiyat felaket seviyeye inerek 20 gepik’e düştü. Geçen yıl çiftçilerin 10-15 manat’a rahatça sattığı büyük domates kasaları, bugün 5-6 manat’a bile zor alıcı buluyor.
Çiftçiler umutsuz: Bu kadar düşük fiyatlar bırakın karı, yetiştirme maliyetlerini bile karşılamıyor. “Geçen hafta kilo 40-50 gepik’ti. Bu hafta 20-30’a düştü. Fabrikalar ise sadece 15 gepik teklif ediyor,” diyor bir üretici. “Bazı çiftçiler artık hasat bile etmiyor; ürün tarlada çürümeye terk edildi. Ayrıca halkın alım gücü de ciddi şekilde düştü.”
Bir başka çiftçi ise şöyle yakınıyor: “Çok kaliteli ürün yetiştirdik, emeğimiz büyük. Ama alıcı yok, satamıyoruz. Fiyat emeğimizin karşılığı değil. Kasa başı iki manat; bu parayla toplayıcıya bile ödeme yapılamaz. Üstelik yetiştirme ve bitki koruma masraflarımız vardı. Bu fiyatlar hiçbir masrafımızı karşılamıyor.”
Tüccarlar için de tablo kötü. Domates ticaretiyle uğraşan Seymur Sultanov, “Bir kasayı 3 manat’a alıyoruz, Bakü pazarına taşıyoruz. Taşıma masrafıyla maliyeti 5 manat’a çıkıyor. Aynı fiyata satıyoruz, neredeyse hiçbir kazancımız yok,” diyor.
Bölgedeki işleme tesislerinin önünde, ağzına kadar domates dolu yaklaşık 100 kamyon sırada bekliyor. Birçok çiftçi için ürünü fabrikaya satmak, en azından bir kısmını kurtarmak adına son umut haline gelmiş durumda, üstelik çok düşük fiyatlara bile razılar.
Not: 2024’te ülke 145,6 bin ton domates ihraç etti ve bu ihracattan 175,4 milyon ABD doları döviz geliri elde edildi.
