BAKÜ, Azerbaycan - Boru hatlarının yakınında, izinsiz işgal edilmiş arazilerde veya kullanım amacı konut yapımına izin vermeyen parsellerde inşa edilen evler, halk arasında “kupça” olarak bilinen tapu belgesinin alınması sırasında ciddi engellerle karşılaşabilir.
Ancak belgelerin bulunmaması, bir evin hiçbir zaman tescil edilemeyeceği anlamına gelmiyor. Vesti Baku’nun Yeni Sabah’a dayandırdığı habere göre sonuç; arazinin hukuki statüsüne, yapım tarihine ve binanın planlama ile inşaat kurallarına uygunluğuna bağlı.
Koruma altındaki altyapı bölgeleri
En önemli kısıtlamalardan bazıları petrol ve doğal gaz boru hatları, yüksek gerilim hatları, demiryolları, karayolları ve diğer altyapı tesislerinin yakınındaki yapılar için geçerli.
Mal sahiplerinin, evin resmen belirlenmiş bir koruma bölgesi ya da geçiş hakkı sınırları içinde kalıp kalmadığını ve söz konusu parsel için hangi kuralların uygulandığını belirlemesi gerekiyor. Bir evin yol veya enerji hattına yakın olması tek başına hukuki statüsünü ortaya koymuyor; koruma bölgesinin sınırı ve geçerli kurallar ayrıca incelenmeli.
Arazi kullanımı ve izinsiz yapı
Bir arazi belgesine sahip olmak, o parselde her tür yapının inşa edilebileceği anlamına gelmiyor. Tarım, sanayi veya başka özel bir amaç için ayrılmış arazide konut inşa edilecekse, yapının arazinin hukuken izin verilen kullanım amacına uygun olması gerekiyor.
Azerbaycan Medeni Kanunu’nun 180’inci maddesi, bu amaç için tahsis edilmemiş arazide, gerekli izinler olmadan veya inşaat ve planlama kurallarına önemli ölçüde aykırı biçimde yapılan konut ya da diğer taşınmazları izinsiz yapı olarak tanımlıyor.
Bununla birlikte bahçe evleri otomatik olarak yasa dışı kabul edilmemeli. Gerekli hukuki dayanak ve belgeler varsa bu taşınmazlara ilişkin haklar da tescil edilebilir.
İzinsiz işgal edilen ve tehlikeli araziler
Devlete, belediyeye veya özel kişilere ait olup hukuki izin olmadan işgal edilmiş parsellerdeki evler ayrı bir sorun oluşturuyor. Böyle bir evde yaşamak, araziyi kullanma hakkını kanıtlayan belgelerin yerine geçmiyor.
Heyelan riski taşıyan veya kirlenmiş arazilerdeki ya da çevresel kısıtlamalara tabi bölgelerdeki taşınmazların tescili de güçleşebilir. Bu durumlarda konut yapımına izin verilip verilmediği ve binanın güvenli olup olmadığı yetkili makamlarca belirlenmeli.
Ayrı inşaat izni gerekmeyen durumlar
Her müstakil ev için ayrı bir inşaat izni gerekmiyor. Azerbaycan’daki bildirim usulü kapsamında, yasal olarak sahip olunan, kiralanan veya kullanılan ve amacı uygun olan bir arazideki ev; yer üstünde en fazla üç kata, 12 metreye kadar yüksekliğe ve altı metreyi aşmayan açıklıklara sahipse bu usulden yararlanabilir. Ölçütler Devlet Şehircilik ve Mimarlık Komitesinin resmî açıklamasında yer alıyor.
Bu usule giren evlerde ayrı bir iznin bulunmaması, yapının yasa dışı olduğuna karar vermek için tek başına yeterli değil. Gerekli belgeler, evin 1 Ocak 2013’ten önce mi yoksa sonra mı inşa edildiğine göre de değişiyor.
Tapusuz bir ev satın almayı düşünenlerin bu nedenle iki konuyu ayrı ayrı incelemesi gerekiyor: satıcının arazi üzerindeki hukuki hakkı ve binanın tescil edilmesinin hukuki dayanağı. Tapuların yakında herkese verileceği yönündeki bir vaat bu kontrollerin yerine geçmiyor.
İngilizce özgün haber: AZE.US.
