Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, görev süresinin bitmesine yedi ay kala istifa etti. Karar, 25 Ekim’de erken parlamento seçimi ve yıl sonuna kadar ayrı bir cumhurbaşkanlığı seçimi yapılmasının yolunu açtı.
Vučić kararını 27 Eylül akşamı yaptığı konuşmada açıkladı ve istifa belgesini Belgrad’daki Cumhurbaşkanlığı İdaresi binasında imzaladı. Gelişmeyi Vesti Baku aktardı.
Görevlerini 28 Eylül sabahı Ulusal Meclis Başkanı Ana Brnabić’e devredeceğini söyleyen Vučić’in yerine, yeni cumhurbaşkanı seçilene kadar Brnabić vekâlet edecek.
Sırbistan’ın hükümet portalına göre Vučić, parlamento seçimine sıradan bir vatandaş olarak katılmak istediğini belirtti. Liderliğini yaptığı Sırp İlerleme Partisi daha önce onu başbakan adayı göstermişti.
Sırbistan’ı iki seçim bekliyor
Erken parlamento seçimi 25 Ekim’de yapılacak. Vučić’in partisi ve müttefikleri çoğunluğu kazanıp hükümet kurarsa, kendisi Sırbistan’ın siyasi sisteminde resmen en etkili makam olan başbakanlık görevine dönebilir.
İstifa ayrıca ayrı bir cumhurbaşkanlığı seçimi sürecini başlatıyor. Sırbistan’ın anayasal prosedürüne göre yeni devlet başkanının seçimi 90 gün içinde tamamlanmalı. Vučić ilk turun aralık ayının sonuna kadar yapılacağını söyledi.
Reuters, ekim ayındaki oylamanın Vučić’in siyasi hâkimiyeti açısından önemli bir sınav olacağını bildirdi. İktidar bloku, öğrenci öncülüğündeki yolsuzluk karşıtı “Öğrenciler Kazanıyor” hareketi ve Batı yanlısı “Avrupa Sırbistanı” muhalefet ittifakıyla yarışacak.
2017’den beri cumhurbaşkanı olan Vučić ikinci ve son izin verilen dönemindeydi. Daha önce başbakanlık da yapmıştı. Cumhurbaşkanlığından ayrılması, parlamento seçiminde kampanya yürütmesine ve yeni hükümetin başına geçmeye çalışmasına imkân sağlıyor.
Protestolar siyasi arka planı belirliyor
Sırbistan’daki siyasi kriz, Kasım 2024’te Novi Sad tren istasyonundaki beton sundurmanın çökmesi ve 16 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından derinleşti. Facia, şeffaf soruşturma, yetkililerin hesap vermesi ve erken seçim talep eden uzun süreli öğrenci ve muhalefet protestolarını tetikledi.
Göstericiler ve insan hakları kuruluşları yönetimi yolsuzluk, medyaya baskı ve protestoculara sert müdahaleyle suçladı. Sırp yetkililer bu iddiaları reddetti.
Vučić, cumhurbaşkanı olarak yaptığı son konuşmada protestolar sırasında 12 aktivist ve 11 destekçisi dâhil 49 kişiyi affettiğini de söyledi.
Vučić’in unvanının değişmesi dış politikada keskin bir dönüş anlamına gelmeyebilir. Sırbistan onun liderliğinde Rusya ve Çin’le ilişkilerini geliştirdi, Avrupa Birliği üyeliği hedefini korudu ve ABD’yle temaslarını artırdı. Ekim seçimi, kurduğu siyasi sistemin mevcut biçimini sürdürüp sürdüremeyeceğini gösterecek.
Kaynak: AZE.US
