Azerbaycan’da gecikmiş borcu kapatmak, kredi geçmişini düzeltmenin ilk adımı olsa da olumsuz kaydı hemen silmiyor ve yeni kredi başvurusunun kabul edileceğini garanti etmiyor.
Bankacılık uzmanı İsmayıl Mammadov, olumsuz kredi geçmişinin nasıl iyileştirilebileceğini bir televizyon haberinde anlattı. Açıklamaları VestiBaku aktardı.
İş kaybı, gelirin azalması veya beklenmedik giderler ödeme gecikmesine yol açabiliyor. Bankalar ise yeni başvuruyu değerlendirirken yalnızca borcun sonradan kapatılmasına değil, gecikmenin süresine ve tekrarlanıp tekrarlanmadığına da bakıyor.
Borç kapatılabilir; ancak bankanın güvenini yeniden kazanmak için sonraki ödemelerin zamanında yapıldığı bir dönem gerekir.
Mammadov, yeni gecikme yaşanmadan geçen altı ay, bir yıl ve 18 aylık dönemleri güvenin kademeli olarak yeniden oluşmasına örnek gösterdi. Ancak bunlar kredi geçmişini “temizleyen” yasal süreler değil ve yeni kredi için garanti oluşturmuyor. Nihai risk kararını her banka kendisi veriyor.
Borcu ödemek ile kaydı sildirmek aynı şey değil
Azerbaycan Kredi Bürosunun resmi açıklamasına göre kredi yükümlülüklerine ilişkin bilgiler 10 yıl saklanıyor. Gecikmenin raporda ne kadar süre görüneceği ise sözleşmenin nasıl tamamlandığına bağlı.
- Müşteri kredi sürerken gecikmeye düşer, daha sonra ödeme planına döner ve sözleşmedeki son ödemeyi zamanında yaparsa raporda son 24 aylık ödeme geçmişi gösterilir. Eski gecikme iki yıl sonra görünmez hale gelir.
- Sözleşmedeki son ödeme zamanında yapılmazsa, bu son ödemeye ilişkin gecikme günlerinin sayısı kredi raporunda 10 yıl kalabilir.
Kredi büroları hakkındaki mevzuat, bilgilerin son değişiklikten sonra 10 yıl saklanmasını öngörüyor. Doğru bir olumsuz kaydın bu süre dolmadan yalnızca borç ödendiği için silinmesi talep edilemiyor.
Bu ayrıntılar, Bakü Gündem’in daha önce yayımladığı kredi notunu iyileştirmeye ilişkin genel rehberi tamamlıyor.
Hatalı bilgiye itiraz edilebilir
Borçluların gerçek bir gecikmeyle rapordaki hatalı bilgiyi ayırması gerekiyor. Azerbaycan Kredi Bürosu, tüketicilerin yanlış olduğunu düşündüğü kayıtlara itiraz etmesine imkân tanıyor.
İtiraz üzerine veriler inceleniyor; ancak bu süreç, doğru bir kaydın olumsuz olduğu gerekçesiyle silinmesi için kullanılamıyor. Vatandaşlar borç bilgilerini Findoc platformundan kontrol ederek yanlış ödeme, bakiye veya durum kaydı varsa ilgili kuruma başvurabilir.
Kefillik de kredi riski taşıyor
Mammadov, kefilliğin yalnızca bir formalite olmadığını da vurguladı. Asıl borçlu ödemeyi durdurursa kefil, sözleşmedeki şartlara göre borçtan sorumlu hale gelebilir. Bu yükümlülükte yaşanan ödeme sorunu, bankaların kefilin güvenilirliğine ilişkin değerlendirmesini de etkileyebilir.
Küçük kredi eski gecikmeyi silmez
Televizyon haberinde, daha sonra olumlu ödeme geçmişi oluşturmak için küçük veya teminatlı kredi kullanılması da ele alındı. Yeni kredinin zamanında ödenmesi mali disiplin gösterebilir; ancak önceki doğru gecikme kayıtlarını otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
Kredi geçmişini iyileştirmek zaman ister: gecikmiş borcu kapatmak, yeni gecikmelerden kaçınmak ve rapordaki bilgilerin doğru olduğundan emin olmak gerekir.
AZE.US’taki İngilizce orijinal.
