Donald Trump, Vladimir Putin ile 9 Ekim’de yaptığı telefon görüşmesinin ardından Rus dizelinin ABD ve dünya piyasalarına tedarik edileceğini açıkladı. Liderler Ukrayna ve İran’ı da görüştü; ancak Ukrayna’daki savaşı sona erdirecek bir anlaşma duyurulmadı.
Trump, görüşmeyi başarılı olarak nitelendirerek Rusya’nın hemen 300 bin tondan fazla dizel, kasım ayında 500 bin ton ve ardından 1 milyon ton daha tedarik edeceğini söyledi. Sonrasında ek sevkiyatların da mümkün olduğunu belirtti.
Washington somut bir adım attı. ABD Hazine Bakanlığına bağlı Yabancı Varlıkların Kontrolü Ofisi OFAC, 135 numaralı genel lisansı yayımlayarak Rus dizelinin satışı, teslimatı, boşaltılması ve ithalatıyla ilgili işlemlere izin verdi. Bu izin dizel işlemlerini kapsıyor; Rusya’ya yönelik yaptırımların tamamen kaldırıldığı anlamına gelmiyor.
Trump, bu adımla Amerikalı çiftçilerin ve taşımacıların yakıt maliyetlerini düşürmeyi hedefliyor. Reuters’a göre ABD’de dizelin ortalama fiyatı galon başına 6,28 dolara ulaştı. Açıklamanın ardından dizel vadeli işlemleri yaklaşık yüzde 5 geriledi. Ancak ajansın görüştüğü analistler, ek tedarikin kalıcı bir fiyat düşüşü sağlayacağından şüpheli.
Ukrayna konusunda bir ilerleme açıklanmadı. Kremlin danışmanı Yuri Uşakov, Putin’in Rusya, ABD ve Ukrayna arasındaki üçlü görüşmelerin yeniden başlamasındaki gecikmeyi Rusya’daki seçimler sırasında düzenlenen Ukrayna saldırılarıyla ilişkilendirdiğini söyledi. Kremlin’in açıklamasına göre Moskova, görüşmelerin ne zaman yeniden başlayabileceğini değerlendirecek. Yeni bir tarih verilmedi.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, ek gelirlerin Rusya’nın savaşı sürdürmesine yardımcı olacağını belirterek yakıt anlaşmasını eleştirdi. ABD Kongresinde de itirazlar geldi. Cumhuriyetçi Temsilci Don Bacon, Moskova üzerindeki yaptırım baskısının artırılmasını istedi.
İran da görüşmenin gündemindeydi. Uşakov’a göre Putin, Washington ile Tahran arasındaki diyaloğun sürmesini memnuniyetle karşıladı. Trump da Moskova’nın çözüm çabalarına katılımını olumlu değerlendirdi. İran konusunda somut bir anlaşma açıklanmadı.
Liderler kişisel temasları ve ilgili kurumlar arasındaki işbirliğini sürdürme konusunda anlaştı. Uşakov, iki liderin de katılması halinde Çin’deki APEC zirvesinde bir görüşme yapılabileceğini belirtti. Ancak telefon görüşmesinde böyle bir buluşmanın somut olarak kararlaştırılmadığını vurguladı.
Kaynaklar: Reuters, AP, OFAC, Interfax.
AZE.US’taki İngilizce orijinal.
