Son günlerde Azerbaycan sosyal medya platformlarında, küçük çocukların uygunsuz danslar ve diyaloglara katıldığı videolar hızla yayılarak büyük tepki topladı ve acil önlemler için çağrılar yapıldı. Kullanıcıların bir kısmının “eğlence içeriği” olarak tanımladığı görüntüler, uzmanlara göre giderek daha açık bir şekilde “beğeni ve izlenme uğruna çocuk istismarı”na dönüşüyor.
Görüntülerde çocuklar dans adı altında müstehcen hareketler yapıyor veya yaşlarını aşan kurgulanmış konuşmalara dahil ediliyor. Uzmanlar, bunun yalnızca çocuk haklarını ihlal etmediğini, aynı zamanda onların çevrimiçi popülerlik için nesneleştirilmesini de normalleştirdiğini vurguluyor.
Hukuki boyut
Avukat Emil Aslanov, Oxu.az’a yaptığı açıklamada bu tür videoların Azerbaycan yasalarını doğrudan ihlal edebileceğini belirtti. Anayasaya göre çocuklar sağlıklarına, gelişimlerine veya eğitimlerine zarar veren faaliyetlere dahil edilemez. “15 yaş altındaki çocuklar bu tür içeriklerde kullanılıyorsa, bu yasa dışı emek sömürüsüdür,” diyen Aslanov, tüzel kişilere 5 bin manata kadar para cezası uygulanabileceğini söyledi.
Devletin tepkisi
Aile, Kadın ve Çocuk Meseleleri Devlet Komitesi, bu içeriklerin çocukların değerlerini bozduğunu, zararlı davranış kalıplarını teşvik ettiğini ve hatta travmaya yol açabileceğini vurguladı. “Çocukların etik dışı videolarını paylaşmak, çocuk istismarına zemin hazırlıyor ve bazı durumlarda pedofiliyi körükleme riski taşıyor,” denildi.
Psikolojik riskler
Psikolog Ruhiya Rustamova uzun vadeli zararları şöyle özetledi:
“Çocuklar çevrimiçi gördüklerini taklit eder. Öz değerlerini beğeni ve yorumlara bağlarlar, bu da duygusal bağımlılık ve düşük özgüven doğurur. Yetişkinlikte derin psikolojik yaralara neden olabilir. Ebeveynler çocuklarının dijital hayatını aktif şekilde takip etmeli ve güvenli, sağlıklı medya kullanımı öğretmelidir.”
Ombudsmanlık kurumu da çocukların onur ve mahremiyetinin daima öncelikli olması gerektiğini hatırlattı: “Hiçbir içerik çocuğun güvenliğini veya temel haklarını tehlikeye atmamalıdır.”
Bu mesele sadece sosyal medya trendlerinden ibaret değil - risk altındaki bir nesille ilgilidir. Çocukları tıklanma aracı yapmak masum eğlence değil; toplumun yüzleşmesi gereken bir istismar biçimidir.
