Azerbaycan’da tereyağı ve bitkisel yağ fiyatlarındaki artış; unlu mamuller, bisküvi, pasta, şekerleme, yarı hazır gıdalar ve restoran ürünlerinin de pahalanmasına yol açabilir. Ekonomist Asif İbrahimov, riskin yükselen üretim maliyetleri ve pazarın ithalata bağımlılığından kaynaklandığını söyledi.
İbrahimov, Demokrat.az’a yaptığı açıklamada, yağ ve tereyağı fiyatlarındaki artışın yalnızca hane harcamalarını değil, bu ürünleri girdi olarak kullanan gıdaların üretim maliyetlerini de yükselttiğini belirtti.
Vesti Baku’nun daha önce aktardığı örneklerden birinde, bir tüketici 18,80 manata aldığı tereyağının fiyatının 23,90 manata çıktığını söyledi. Böylece artış 5,10 manat, yani yaklaşık yüzde 27 oldu. Başka tüketiciler de bazı ürünlerin 25 manattan 30 manata yükseldiğini bildirdi. Bir defada ödenen tutarı azaltmak isteyen kimi alıcılar 200–250 gramlık daha küçük paketlere yöneldi.
İbrahimov, üretim giderlerindeki yükselişin yeni fiyat artışlarını tetikleyebileceği uyarısında bulundu.
“Üreticiler artan maliyetleri fiyata eklediğinde zam başka ürünlere de yayılıyor. Gıda harcamaları aile bütçelerinde büyük pay tuttuğu için bu süreç özellikle düşük gelirli hanelerin satın alma gücünü azaltıyor” dedi.
Ekonomiste göre yerli üretim talebi bütünüyle karşılamıyor. Bu durum Azerbaycan pazarını dünya fiyatlarındaki değişikliklere, taşıma giderlerine ve ithalat koşullarına karşı daha hassas hale getiriyor.
İthalat vergileri ve diğer ödemeler ithalatçının maliyetlerine dahil oluyor, ardından toptan ve perakende fiyatlarına yansıyor. İbrahimov, yerli üretimin talebi karşılayamadığı bir ortamda yüksek ithalat vergilerinin rekabeti zayıflatabileceğini, ithal ürünleri pahalılaştırabileceğini ve tüketicinin seçeneğini azaltabileceğini söyledi.
İbrahimov’a göre aynı Belarus tereyağının Gürcistan ve Azerbaycan’daki fiyatı karşılaştırılırken gümrük vergileri, katma değer vergisi, lojistik, sigorta, döviz giderleri ve dağıtıcı marjları dahil olmak üzere ithalattan mağaza rafına kadar tüm fiyat zinciri incelenmeli.
Ekonomist, temel gıda ürünlerine uygulanan ithalat tarifelerinin gözden geçirilmesini, gerektiğinde geçici gümrük kolaylıklarının değerlendirilmesini ve bu önlemlerin tüketici fiyatlarını gerçekten düşürüp düşürmediğinin ölçülmesini önerdi.
Yerli üreticilere verilen desteğin de üretim hacmi, verimlilik, maliyetler ve ithalata bağımlılığın azalması gibi somut sonuçlara bağlanması gerektiğini belirtti.
“Devlet desteği bulunduğu halde pazar yabancı ürünlere bağımlı kalıyorsa bu desteğin etkinliği konusunda haklı sorular doğar” dedi.
AZE.US’taki orijinal haber: Higher Butter Prices Could Lift Cookie and Cake Costs in Azerbaijan
