Azerbaycan’da ücretsiz hukuki yardıma erişimi genişletecek ve her avukata yılda en az 30 saat pro bono hizmet verme yükümlülüğü getirecek yasa tasarısı hazırlanıyor.
Beş bölüm ve 14 maddeden oluşan tasarı, 5 Ekim’de Milli Meclis Hukuk Politikası ve Devlet İnşası Komitesi’nde görüşüldü. Düzenleme henüz yasalaşmadı. Ayrıntılar, parlamento görüşmelerine dayanılarak Daily Baku tarafından yayımlandı.
Kimler yararlanabilecek?
Tasarıya göre geliri geçim düzeyinin altında olan kişiler, hedefli devlet sosyal yardımı alan ailelerin üyeleri, çalışmayan engelliler ve resmî olarak işsiz kaydı bulunan kişiler ücretsiz hukuki yardımdan yararlanabilecek.
Şehit aileleri, savaş gazileri, insan ticareti ve aile içi şiddet mağdurları, reşit olmayanlar, mülteciler, siyasi sığınma hakkı tanınanlar, yetimler, son bir yıl içinde cezaevinden çıkanlar ve denetimli serbestlik altında bulunanlar da kapsama alınacak. Yolsuzlukla bağlantılı suçları bildiren kişiler de yardım alma hakkına sahip olacak.
Bir kişinin mali durumu mahkeme süreci başladıktan sonra iyileşirse, başlamış olan hukuki yardım devam edecek.
Hizmetler ve ödeme sistemi
Birincil yardım; mevzuatın ve hakların açıklanmasını, başvuru, şikâyet ve diğer belgelerin hazırlanmasına desteği kapsayacak. Profesyonel yardım ise ceza, idari ve hukuk davalarında savunma ve temsil ile çocuklara yönelik şiddet veya istismar içeren bazı dosyalardaki hizmetleri içerecek.
Sistemi Azerbaycan Barolar Birliği yönetecek. Hukuk klinikleri, avukat yardımcıları ve mesleki denetim altında çalışan eğitimli hukuk asistanları birincil yardım sağlayabilecek; bunların kaydını Barolar Birliği tutacak.
Tasarı devlet finansmanı öngörüyor. Profesyonel hukuki çalışma için saat başına asgari aylık ücretin 0,0275’i, birincil yardım için ise her hizmet başına asgari ücretin 0,015’i ödenecek. Ek giderler yüzde 5 olarak hesaplanacak; gece, hafta sonu ve resmî tatil günlerindeki çalışma iki kat ücretlendirilecek.
Yılda en az 30 saat
Her avukat yılda en az 30 saat ücretsiz hukuki hizmet vermek zorunda olacak. Eksik kalan her saat için Barolar Birliği’ne 18 manat ödeme yapılacak. Geçerli neden olmadan yardım vermeyi reddetmek yasaklanacak.
Kayıtlar iki yıl saklanacak. Barolar Birliği, avukat-müvekkil gizliliğini ihlal etmeden yıllık toplu istatistikleri yayımlayacak.
