Azerbaycanlı bilim insanı Said Safarov, en kötü iklim senaryosunda Hazar Denizi’nin yüzyıl sonuna kadar bugünkü Bakü Bulvarı’ndan 20 ila 30 kilometre uzaklaşabileceğini söyledi.
Azerbaycan Coğrafya Enstitüsü Hazar Denizi Coğrafyası Laboratuvarı Başkanı Safarov, uluslararası iklim taahhütleri yerine getirilse bile deniz seviyesinin 2100’e kadar 8 ila 9 metre düşebileceğini belirtti. Safarov, Kaspi gazetesine verdiği röportajda, taahhütlerin yerine getirilmemesi hâlinde düşüşün 18 ila 19 metreye ulaşabileceğini söyledi.
20 ila 30 kilometrelik tahmin, önümüzdeki birkaç yıl için değil, en ağır uzun vadeli senaryo için geçerli. Coğrafya Enstitüsü ayrıca genel eğilim aşağı yönlü kalırken deniz seviyesinde geçici yükseliş dönemleri yaşanabileceğini belirtiyor.
Limanlar, taşımacılık ve enerji altyapısı risk altında
Safarov, bu ölçekte bir çekilmenin büyük yeni kıyı altyapısı ve mühendislik projelerini zorunlu kılacağını söyledi. Limanlar, sanayi ve lojistik tesisleri, turizm merkezleri ile deniz taşımacılığının köklü biçimde değişen kıyı çizgisine uyarlanması gerekecek.
Ortalama derinliği yaklaşık 5 metre olan sığ Kuzey Hazar çok daha ağır sonuçlarla karşılaşabilir. Seviyenin 18 ila 19 metre daha düşmesi bölgenin büyük bölümünü kurutabilir ve Volga Nehri ile deniz arasındaki seyrüseferi ciddi biçimde sınırlandırabilir.
Açık deniz platformları ve ilgili altyapı mevcut su derinliklerine göre tasarlandığı için petrol ve doğal gaz üretimi ile taşımacılığı da zorlaşabilir.
Safarov’un aktardığı ölçümlere göre Hazar son 48 yılın en düşük seviyesinde. Haziran ayında yayımlanan verilere göre deniz seviyesi son beş yılda yaklaşık 1 metre, son 30 yılda ise 2,5 metre düştü. Bu durum limanlar, gemicilik, balıkçılık, kıyı turizmi ve açık deniz enerji altyapısı üzerindeki riskleri artırıyor.
Bölgesel koordinasyon gerekiyor
Uzmanlar, Hazar’a kıyısı olan beş devletin ortak izleme, veri paylaşımı ve uzun vadeli uyum planlamasını güçlendirmesi gerektiğini belirtiyor. Azerbaycan açısından mesele hem çevrenin korunmasını hem de kritik ekonomik altyapının dayanıklılığını ilgilendiriyor.
İlgili haber: Hazar 50 ila 150 metre çekildi: Hidrolog riskleri anlattı
Kaynak: Vesti Baku
İngilizce özgün metin: AZE.US
