TAHRAN - İran’ın dini lideri Mojtaba Hamaney, ABD veya İsrail’in yeni bir saldırı düzenlemesi halinde ülkenin silahlı kuvvetlerine coğrafi sınır gözetmeden derhal karşılık vermeye hazırlanmaları talimatını verdi.
İran devlet medyasının aktardığı açıklamaya göre Hamaney, yeni bir saldırıya hızlı ve sonuç doğuracak bir yanıt verilmesini istedi. Askerî komutanlar, İran’ın Basra Körfezi kıyılarında, Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi çevresinde, ayrıca ülkenin kuzeybatı ve güneydoğu sınırlarında hazırlık seviyesinin yükseltildiğini bildirdi.
Uyarı, Washington’ın ABD ara seçimlerinin ardından seçeneklerini değerlendirdiği bir dönemde geldi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Başkan Donald Trump’ın yeni saldırı emri verip vermeme konusunda henüz karar almadığını, diplomatik bir sonucu tercih ettiğini ancak güç kullanma seçeneğini koruduğunu söyledi.
Doha’daki görüşmeler sürüyor
İranlı müzakereciler, Tahran’da 12 saatten uzun süren görüşmelerin ardından Doha’da Katarlı arabulucularla istişarelerde bulundu. Reuters, taraflar arasında önemli görüş ayrılıkları sürmesine rağmen arabulucuların Washington ile temas halinde olduğunu bildirdi.
Yedi günlük bir güven artırıcı önlem önerisi görüşülmeye devam ediyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Washington’ın Tahran’ın koşullarını kabul etmesi halinde güncellenen planın Hürmüz Boğazı’nı iki gün içinde tamamen yeniden açabileceğini söyledi.
İran; yaptırımların hafifletilmesini, petrol muafiyetlerinin yeniden yürürlüğe konulmasını, dondurulan varlıkların serbest bırakılmasını ve üzerinde anlaşmaya varılacak Hürmüz koridorundaki deniz trafiğinin İran gözetimine verilmesini talep ediyor. Tahran, doğrudan veya dolaylı müzakerelerin biçiminin Washington’ın bu koşullara vereceği yanıta bağlı olacağını belirtiyor.
Nükleer doktrin tartışılıyor
İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, çatışmaların yeniden başlaması halinde ülkenin nükleer silahları uzun süredir yasaklayan politikasının gözden geçirilip geçirilmemesinin yetkililer arasında tartışıldığını söyledi. Rızai, henüz resmî bir karar alınmadığını ve İran’ın mevcut nükleer doktrininin değişmediğini vurguladı.
Rızai, İran’ın nükleer haklarının tanınması halinde ülkenin nükleer yükümlülükleri ile Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’na katılımının ilerleyen aşamada görüşülebileceğini belirtti.
İran’ın ABD arabulucuları üzerinden yeni bir mesaj aldığını ancak henüz yanıt vermediğini de doğrulayan Rızai, mesajın üslubunu önceki yazışmalardan daha olumlu olarak nitelendirdi.
Diplomatik temaslar sürerken her iki taraf da çatışmaların yeniden başlaması ihtimaline hazırlanıyor. Başlıca anlaşmazlık konuları arasında Hürmüz Boğazı’ndan geçiş, yaptırımlar, İran limanlarını etkileyen kısıtlamalar ve İran’ın nükleer programının geleceği bulunuyor.
Kaynaklar: Vesti Baku; Associated Press.
AZE.US’taki İngilizce aslı: Iran Warns Response to New Attack Would Have No ‘Geographic Limits’.
