Azerbaycan’daki trafik levhalarında uluslararası “Stop” sözcüğünün “Dur” ya da “Toxta” ile değiştirilmesi önerisi, dil bilimciler ve kamuoyu arasında tartışma başlattı.
Akademisyen Nizami Jafarov, milletvekili Hikmet Babaoğlu’nun girişimine karşı çıkarken Babaoğlu önerisinden vazgeçmeyeceğini söyledi.
Jafarov, Bizim.Media’ya yaptığı açıklamada “Dur” sözcüğünün Türkiye’de, “Toxta”nın ise Orta Asya’daki bazı Türk dillerinde kullanıldığını belirtti. Azerbaycanca açısından daha doğal karşılığın “Dayan” olduğunu söyledi.
Bununla birlikte her uluslararası sözcüğün mutlaka milli dilde bir karşılıkla değiştirilmesi gerekmediğini savundu. “Stop”un uzun süredir uluslararası trafik levhası sisteminin tanınan bir unsuru olduğunu belirten Jafarov, değişiklik konusunun yalnızca Azerbaycan dilini koruma meselesi olarak görülmemesi gerektiğini kaydetti.
Akademisyen, milli söz varlığının korunmasının önemli olduğunu ancak sözcüğün kullanım amacının da dikkate alınması gerektiğini söyledi. Günlük konuşma dili ile bütün sürücüler tarafından anlaşılması gereken işaretlerin aynı olmadığını vurguladı.
Jafarov, Redaktor.az’a “Toxta”nın Türk halkları arasında ortak terminoloji geliştirme çerçevesinde değerlendirilebileceğini, ancak şu anda böyle bir ortak anlaşma bulunmadığını da söyledi.
Babaoğlu: Neden geri adım atayım?
Babaoğlu, Baku TV’ye verdiği röportajda eleştirileri reddederek görüşünü ayrıntılı biçimde savundu.
1968 tarihli Viyana Karayolu İşaretleri ve Sinyalleri Sözleşmesi’ne atıfta bulunan milletvekili, zorunlu dur işaretinde milli dilin kullanılmasına izin verildiğini ve “Stop”un değiştirilmesinin uluslararası kuralları ihlal etmeyeceğini söyledi.
Babaoğlu, daha bilinen “Dur” ya da “Dayan” yerine “Toxta”yı tercih ettiğini belirtti. Bu sözcüğün durmak, beklemek, nefesini toparlamak ve ardından yola devam etmek gibi birden fazla eylemi aynı anda anlattığını savundu.
Sözcüğün modern günlük konuşmada seyrek kullanıldığını ve giderek aktif kullanımdan çıktığını kabul eden Babaoğlu, tam da bu nedenle kamuoyunun dikkatinin yeniden “Toxta”ya çekilmesi gerektiğini söyledi.
Eleştirilerin büyüklüğüne şaşırdığını belirten milletvekili, toplumun alışılmadık fikirleri doğrudan reddetmek yerine görüş çeşitliliğini desteklemesi gerektiğini savundu.
Önerisini geri çekip çekmeyeceği sorusuna, bunu yapmak için neden görmediği yanıtını verdi. Trafik levhalarının derhal değiştirilmesini talep etmediğini, fikri uzmanların tartışmasına sunduğunu ekledi.
Viyana Sözleşmesi ne diyor?
Viyana Sözleşmesi, sekizgen zorunlu dur işaretinde ülkenin milli dilinde bir yazının kullanılmasına izin veriyor.
Dolayısıyla milli dilin kullanılması tek başına sözleşmeye aykırılık oluşturmuyor. Azerbaycan’ın hangi sözcüğü tercih etmesi gerektiği ise tartışmaya açık kalıyor.
Vesti Baku daha önce Babaoğlu’nun ilk önerisini haberleştirmişti.
Kaynak: Vesti Baku.
AZE.US’taki İngilizce aslı: ‘Stop’ or ‘Toxta’: Azerbaijani Academician Challenges Lawmaker’s Road-Sign Proposal.
