BAKÜ - Azerbaycan Havayolları (AZAL), Litvanyalı bir hava yolu şirketinden mürettebatıyla birlikte kiraladığı uçakları kullanmayı sözleşmenin 1 Kasım 2026’da sona ermesiyle bırakacak. AZAL Ticari Direktörü Jamil Manizade, sözleşme sonrasında seferlerin şirketin kendi uçakları ve mürettebatıyla gerçekleştirileceğini söyledi.
Manizade, Hamid Hamidov’un “Konuşalım?” programına verdiği röportajda, kiralık uçaklara salgın sonrasında seyahat talebinin hızla toparlanması nedeniyle ihtiyaç duyulduğunu belirtti. AZAL’ın güzergâh ağını genişletmek için yeterli uçağı ve mürettebatı bulunmadığını söyleyen Manizade, siparişi verilen uçakların teslimini beklemeden yeni pazarlara girebilmek amacıyla dış kapasiteden yararlanıldığını anlattı.
Manizade’ye göre bu ihtiyaç artık azalıyor. AZAL, 2026’nın başından bu yana altı uçak teslim aldı; yeni teslimatların da yapılması bekleniyor.
Bilet fiyatları neden değişiyor?
Manizade, bilet fiyatlarındaki büyük dalgalanmaları AZAL’ın otomatik gelir yönetimi sistemine bağladı. Sistem; uçağın doluluk oranını, mevsimselliği, rekabeti, büyük etkinlikleri ve belirli seyahat tarihlerine yönelik talep değişikliklerini dikkate alıyor.
Şirketin tercih ettiği satış modelinde koltukların yaklaşık yarısı düşük ve orta fiyatlardan önceden satılıyor. Bu kategoriler kendi içinde birkaç fiyat basamağına ayrılıyor ve koltuklar satıldıkça mevcut fiyatlar değişiyor.
Manizade, erken bilet almanın daha düşük fiyat bulma ihtimalini genellikle artırdığını ancak en düşük fiyatı garanti etmediğini söyledi. Sistem, talebin beklentiden zayıf ya da güçlü olduğunu belirlerse kalkış tarihi yaklaştıkça fiyat düşebiliyor veya yükselebiliyor.
Yoğun talep gören hatlarda genel bir fiyat indirimi sözü vermeyen Manizade, rekabetin etkisini kabul etmekle birlikte AZAL’ın düşük maliyetli taşıyıcılarla her zaman fiyat üzerinden yarışmayı amaçlamadığını belirtti.
“Ürün, uçuş programı ve konfor üzerinden rekabet etmeyi tercih ediyoruz” diyen Manizade, İstanbul hattını örnek gösterdi.
Daha düşük fiyatlı biletlerde güzergâh değişikliği kısıtlanabiliyor veya bazı hizmetler taban fiyata dahil edilmeyebiliyor. AZAL; uçuş, bagaj, yemek ve koltuk seçiminin farklı bileşimlerini içeren paketleri genişletmeyi planlıyor.
Manizade, doğrudan ve aktarmalı güzergâhların farklı pazarlarda satılan farklı ürünler olduğunu söyledi. AZAL da bazı transfer yolcularını Bakü üzerinden seyahate teşvik etmek için daha cazip fiyatlar sunuyor.
Buta Airways neden kapatıldı?
Manizade, Buta Airways’in kullandığı filonun düşük maliyetli hava yolu modeline uygun olmadığını söyledi.
106 koltuklu uçakların uçuş başına işletme maliyeti daha düşük olsa da yolcu başına maliyet yüksek kalıyordu. Bu durum şirketi zarar etmekle, bütçe hava yolu anlayışıyla çelişecek daha yüksek fiyatlar uygulamak arasında bırakıyordu.
Görece küçük bir filo için iki ayrı marka, ürün ve ticari strateji yürütmek de ek yük oluşturuyordu. AZAL, dönüşüm programı kapsamında tam hizmet modeline odaklanma kararı aldı.
Manizade, AZAL’ın 2022’den bu yana kârlı olduğunu ve 2024’ten beri devletten yatırım almadığını belirtti. Nahçıvan seferlerine yönelik hedefli sübvansiyonlar ise devam ediyor.
Öğrenci indirimleri ve yolcu hizmetleri
AZAL, tüm uçuş ağına yaymayı hedeflediği Students Club programını hazırlıyor. Şirket programı yıl sonundan önce duyurmayı amaçlıyor; ancak Manizade takvimin değişebileceğini söyledi ve koşullara ilişkin ayrıntı vermedi.
Manizade, hizmet kalitesinde sürekliliğin hâlâ sorun olduğunu da kabul ederek tek bir kötü deneyimin tüm hava yolu çalışanlarının emeğini gölgeleyebileceğini söyledi.
AZAL, daha önce dışarıdan hizmet aldığı çağrı merkezini kendi bünyesine taşıdı. Şirketin hedefi çağrıların yüzde 80’ini 20 saniye içinde yanıtlamak. Toplu iptal ve tarife değişikliklerinde talep hızla yükselirken, AZAL uzun vadeli çözümü otomasyon ve dijital hizmetlerde görüyor.
2030’da 10 milyon yolcu hedefi
Manizade’nin verdiği bilgiye göre AZAL’ın 2026’nın ilk sekiz ayındaki ortalama koltuk doluluk oranı yüzde 83 oldu. Uluslararası yolcu trafiğinin yaklaşık yüzde 40’ını Azerbaycan vatandaşları, yüzde 20’sini seyahatine Azerbaycan’da başlayan veya burada son veren yabancı yolcular, kalan yüzde 40’ını ise transfer yolcuları oluşturdu.
Şirket 2030’a kadar filosunu yenilemeyi, yılda 10 milyon yolcu taşımayı, transfer yolcularının payını yüzde 50’ye çıkarmayı ve uçuş ağını yaklaşık 53 noktadan 80 noktaya genişletmeyi planlıyor.
Manizade, Bakü Havalimanı altyapısının bu büyümenin önündeki kısıtlardan biri olduğunu ve şirketin mevcut kapasiteyle tüm planlarını gerçekleştiremeyeceğini söyledi. Üçüncü terminalin yapım takvimine ilişkin bilgi vermedi.
Kaynaklar: Vesti Baku; Hamid Hamidov ile “Konuşalım?”.
AZE.US’taki İngilizce aslı: AZAL to End Use of Aircraft With Lithuanian Crews.
