Bakü’de kaçak inşaat sorunu giderek büyüyor. Uzmanlara göre bazı evlerin hâlâ yasallaştırılması mümkün olsa da, çoğunluk için bu süreç artık neredeyse imkânsız. Özellikle riskli veya yasak bölgelerde yapılan yapılar için yıkım tehlikesi en yüksek seviyede; bu tür evlerin sahiplerinin devletten herhangi bir tazminat alması da pek olası değil.
Gayrimenkul uzmanı Mülkadar Rustamov şöyle açıklıyor:
“2007’den önce belediye belgeleriyle inşa edilen evlerin yasallaştırılma şansı nispeten yüksek. Ancak bu tarihten sonra yapılanlar, tek tek inceleniyor.”
Konum en kritik faktör. Petrol sahaları, devlet koruması altındaki alanlar, askeri veya endüstriyel bölgeler — demiryolu hatları boyunca ya da askeri tesislere yakın arsalar dahil — hiçbir şekilde yasallaştırılamaz.
Darnagul ve Binagadi ilçelerinde özellikle ciddi vakalar yaşanıyor; çok sayıda ev, demiryolu güvenlik sahasında veya kaçak olarak ele geçirilen arazilerde inşa edilmiş durumda. Bölge sakinleri genellikle, evleri ileride yasallaştırılacak vaadiyle sahtekarlar tarafından kandırılıyor.
Devletin tutumu net: Ruhsatsız veya uygun arazi belgesi olmadan inşa edilen yapılara hiçbir şekilde taviz yok. Bakü’nün bazı bölgelerinde yıkımlar şimdiden başladı ve bu uygulamanın hızla yayılması bekleniyor.
Bu sıkı politika, Ekim 2023’te alınan ve belgesiz evlere elektrik, su ve doğalgaz sayacı takılmasını yasaklayan kararnameyle daha da güçlendirildi. Resmi olarak Bakü’de 500 binden fazla belgesiz ev var; fakat gerçek sayı daha yüksek olabilir, çünkü bazı sayaçlar birden fazla haneye hizmet veriyor.
Baş döndüren kaçak inşaat, Bakü’nün altyapısını da zorluyor. Daha düşük nüfus yoğunluğu için tasarlanan kanalizasyon ve altyapı şebekeleri aşırı yükleniyor; sonbahar ve kış aylarında sık sık arızalar ve su baskınları yaşanıyor.
Rustamov, Hazar ilçesine bağlı Bina yerleşiminde kaçak yapıların arttığını, dolandırıcıların yeni inşa edilmiş, belgesiz evleri habersiz alıcılara sattığını belirtiyor. Hükümet şimdiden müdahale ediyor ve bu tür mülklerin “kaderi fiilen belli.”
Şimdilik, yasal zeminde inşa edilen ve belgesi tam olan ev sahipleri kendilerini güvende hissedebilir. Ama Bakü’de yüz binlerce kaçak konut sakini için yıkım tehdidi hızla büyüyor.
