Diplomasız Gelecek
Kâğıt üzerinde Azerbaycan’da üniversiteler, uluslararası programlar ve diplomalı uzmanlar artıyor. Gerçekte ise mezunların büyük kısmı gitmeyi - ve geri dönmemeyi - hayal ediyor. “Valiz ruh hali” bu kuşağın simgesi haline geldi. Bunun nedeni Batı romantizmi değil, ülke içindeki sert gerçekler.
Her yıl binlerce öğrenci mezun oluyor, ancak iç piyasadaki dar ve durağan iş ortamı onları absorbe edemiyor. Yeni bir diploma çoğu kez çıkmaz sokağa açılıyor: ya alan dışı düşük ücretli iş, ya da yurtdışına göç. Bu düzen, Azerbaycan için değil, yabancı ekonomiler için yetenek üretiyor.
Tek Yön Bilet Hayalleri
Yurt dışı bursları veya staj programları çoğu genç için öğrenim fırsatından çok kaçış yolu. Nedeni açık: ülkede kariyer, liyakatle değil bağlantılarla belirleniyor. Yetkinliğin geri plana itildiği yerde hırs hızla sönüyor ve geriye tek mantıklı yol kalıyor: gitmek.
Çelişkiler Ülkesi
Bakü’de gökdelenler ve uluslararası zirveler yükseliyor. Ama başkent dışındaki gençler için tablo farklı. Eğitim teoride ağır, pratikte zayıf; geleceği belirleyen yenilikçilik değil, bürokrasi. Azerbaycan’ın küresel vitriniyle yerel gerçekliği arasındaki uçurum, umutsuzluğu derinleştiriyor.
Ne Değişmeli?
Gençleri ülkede tutmak için Azerbaycan’ın:
-
Liyakat esaslı bir iş piyasası kurması,
-
Bölgesel üniversitelere yatırım yapması ve yurtiçi staj olanakları yaratması,
-
PR projeleri değil, gerçek iş üreten inovatif sektörler geliştirmesi gerekir.
Gelecek Havalimanından Çıkıyor
Gençler soyut bir “toplumsal grup” değil; ülkenin geleceği. En parlak zihinler tek yön biletlerle ülkeyi terk ederken, “yeni ekonomi” ve “insan sermayesi” söylemleri boş geliyor. Sert soru ortada duruyor: Bugünün mezunları burada inanmıyorsa, yarını kim inşa edecek?
