Analist: Türkiye sınırının açılması Ankara’nın Ermenistan’daki etkisini artırabilir

BAKÜ, Azerbaycan - Ermenistan-Türkiye sınırının yeniden açılması Güney Kafkasya’daki güç dengesini değiştirebilir, Ankara’nın Ermenistan’daki etkisini artırabilir ve ülkedeki Rus askeri üssünün geleceğine ilişkin tartışmayı hızlandırabilir. Ermeni siyaset analisti Stepan Grigoryan bu değerlendirmeyi Azerbaycanlı profesör Toğrul İsmayıl ile yaptığı tartışmada dile getirdi.

Küreselleşme ve Bölgesel İşbirliği Analitik Merkezi Başkanı Grigoryan ile İsmayıl, görüşlerini Press Clubs yayınında açıkladı. Tartışmanın ayrıntılarını Vesti Baku aktardı.

İki uzman, normalleşmenin önemli ekonomik ve stratejik değişiklikler yaratabileceği konusunda aynı görüşü paylaştı. Ancak sınırın ne kadar hızlı açılabileceği ve sürecin Ermenistan-Azerbaycan barış anlaşmasıyla ne ölçüde bağlantılı tutulması gerektiği konusunda farklı değerlendirmeler yaptı.

Ankara-Bakü ittifakı sürecin merkezinde

Grigoryan, Ermenistan hükümetinin hem Türkiye hem de Azerbaycan ile normalleşmeyi sürekli biçimde takip ettiğini söyledi. Erivan ile Ankara görüşmeleri resmî olarak ön koşulsuz ve ikili bir süreç olarak tanımlasa da Türkiye’nin Azerbaycan ile stratejik ittifakının Ankara’nın kararlarını kaçınılmaz biçimde etkilediğini belirtti.

İsmayıl da sınır meselesinin bölgesel güvenlikten ayrı ele alınamayacağını savundu. Ona göre kalıcı bir açılışa Ermenistan-Azerbaycan normalleşmesindeki ilerleme, ulaşım bağlantılarının yeniden kurulması ve güven artırıcı önlemler eşlik etmeli.

Türkiye, Karabağ savaşı sırasında Azerbaycan’a destek amacıyla Ermenistan sınırını 1993’te kapattı. Ankara uzun süredir Erivan ile ilişkilerdeki gelişmeleri Bakü ile Erivan arasındaki barış süreciyle bağlantılı değerlendiriyor.

Erivan daha hızlı ilerleme bekliyor

Normalleşme sürecinde buna rağmen somut adımlar atıldı. Doğrudan uçuşlar yeniden başladı, bazı pasaport sahipleri için vize kuralları kolaylaştırıldı ve Türkiye Mayıs 2026’da doğrudan ticaret belgelerine uygulanan bir kısıtlamayı kaldırdı. Türk yetkililer sınırın açılmasına yönelik teknik çalışmaların sürdüğünü bildirdi.

Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan 15 Ekim’de sürecin tam normalleşmenin “her an” gerçekleşebileceği bir olgunluğa ulaştığını söyledi. Mirzoyan, iki ülkenin neredeyse her gün temas hâlinde olduğunu belirterek sınırın Erivan’ın yeni bir özel temsilci atamasından önce açılabileceğini ifade etti.

Grigoryan ise yakın vadede ani bir atılım konusunda daha ihtiyatlı konuştu. Ermenistan-Azerbaycan barış sürecinin siyasi koşullarının ve Bakü’nün toprak iddialarına karşı anayasal güvence talebinin henüz çözülmediğini söyledi.

Analist, Ermenistan ile Azerbaycan arasında şimdiye kadar varılan mutabakatların barış anlaşmasının imzalanması için yeterli temel oluşturduğunu savundu. Bununla birlikte Azerbaycan’ın kaygılarını kabul etti ve Ermenistan’da planlanan anayasa değişikliklerinin Bakü tarafından olumlu değerlendirilebilecek hükümler içerebileceğini belirtti.

Grigoryan, bölgesel ve uluslararası koşulların değişebileceği gerekçesiyle barış sürecinin 2031’den önce tamamlanmasını beklediğini söyledi.

Rus askeri üssü ve ekonomik çıkarlar

Grigoryan’a göre Türkiye ile normalleşme, Ermenistan’daki Rus askeri üssünün gerekçesini zayıflatabilir ve üssün geleceğine ilişkin tartışmayı hızlandırabilir. Analist bunun bir hükümet kararı değil, kendi öngörüsü olduğunu özellikle belirtti.

Sınırın açılması Türkiye’nin Ermenistan’daki ekonomik ve siyasi rolünü artırabilir. Grigoryan, daha geniş bölgesel işbirliğine katkı sağlaması hâlinde bu değişimin Bakü’de bir tehdit olarak görülmemesi gerektiğini savundu.

İki uzman, kapalı kara sınırına rağmen Ermenistan-Türkiye ticaretinin hâlihazırda Gürcistan üzerinden sürdüğüne dikkat çekti. İsmayıl, doğrudan bağlantıların taşıma maliyetlerini düşürebileceğini, sınır ticareti ile sanayi işbirliğini destekleyebileceğini ve yeni lojistik güzergâhlar yaratabileceğini söyledi.

Ekonomik teşviklerin siyasi anlaşmazlıkları tek başına çözemeyeceğini belirten İsmayıl, müzakerelerle ticari hazırlıkların eş zamanlı ilerlemesi hâlinde normalleşmenin hızlanabileceğini ifade etti.

Uzmanlara göre sürecin başarısı somut sonuçlarla ölçülmeli: barış anlaşması, çalışan ulaşım hatları, düzenli ticaret ve sınır olaylarının güveni zedelemeden çözülmesini sağlayacak mekanizmalar. Sınırın açılması önemli bir eşik olacak, ancak normalleşmenin kalıcılığını sonraki adımlar belirleyecek.

İngilizce aslı: AZE.US.

En sonuncu

Abhazya ve Güney Osetya: Güney Kafkasya’yı Hâlâ Şekillendiren Çatışmalar

Ulviyya Baghirova'nın kaleminden Ağustos 2008 savaşının üzerinden 18 yıl geçti....

Azerbaycan’da 21 Günlük Yıllık İznin Parayla Değiştirilmesi Yasaklanabilir

Azerbaycan'da çalışan işine devam ederken yıllık ücretli iznin zorunlu...

Sözleşmesiz Ev Kiralamak Ev Sahibi ve Kiracıya Pahalıya Mal Olabilir

Azerbaycan'da bir evi yazılı sözleşme olmadan kiralamak; ödenmeyen kira,...

Azerbaycan’da Küçük İşletmelere Beş Yıllık Vergi İndirimi Önerisi

Azerbaycan'da Vergi Kanunu'nda önerilen değişiklikler kapsamında küçük işletmeler için...

Yabancı Bankalar Azerbaycan’da Kredileri Ucuzlatabilir mi?

Yabancı bankaların Azerbaycan pazarına girmesi rekabeti artırarak kredi faizlerinin...

Yırtılmış veya Hasarlı Manatlar Nerede Değiştirilebilir?

Yırtılan, çamaşırla birlikte yıkanan veya evcil hayvanın zarar verdiği...

Azerbaycan’da Doğum Yardımı 2027’de 1.500 Manata Çıkarılabilir

Azerbaycan, önerilen devlet sosyal koruma bütçesi kapsamında tek seferlik...

Analist: Azerbaycan’ın Zaferi Güney Kafkasya’daki Dengeleri Değiştirdi

Ukraynalı siyasi analist Volodimir Kopçak'a göre Azerbaycan'ın 44 günlük...

Aliyev’in COP31’e katılması bekleniyor; resmî doğrulama yok

BAKÜ — Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in 11-12 Kasım’da Antalya’da...

Aliyev: Barış anlaşması bir yılı aşkın süredir imzalanmadı

ŞUŞA — Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Azerbaycan ile Ermenistan’ın...

Aliyev ve Erdoğan: İttifakımızı bölme girişimlerine izin vermeyeceğiz

ŞUŞA — Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Türkiye Cumhurbaşkanı...

Füze enkazı Riyad’daki Saudi Aramco kulesine zarar verdi

RİYAD — Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, hava savunma sistemlerinin...

İran Devrim Muhafızları 2 bin kilometrelik füze menzili sınırını kaldırdı

Devrim Muhafızları, İran’ın gönüllü olarak uyguladığı menzil sınırının artık geçerli olmadığını açıkladı; daha uzun menzilli operasyonel füze doğrulanmış değil.

Aliyev: Kurtarılan bölgelerde 97 bin kişi yaşıyor, okuyor veya çalışıyor

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Büyük Dönüş ve yeniden inşa programı sürerken kurtarılan bölgelerdeki nüfus ve faaliyetlere ilişkin rakamı açıkladı.

ABD ordusu Umman Körfezi’nde M/V Huda yük gemisini devre dışı bıraktı

CENTCOM, İran’a yönelik ablukayı ihlal etmeye çalıştığını öne sürdüğü Saint Kitts ve Nevis bayraklı geminin hassas mühimmatla vurulduğunu açıkladı.

Haberler

Ermenistan yeni anayasa taslağını kasımda yayımlayacak

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, yeni anayasa taslağının kasım ayında...

Azerbaycan koruyucu ailelere ayda 650 manata kadar ödeme yapıyor

Azerbaycan’da 91 çocuk koruyucu ailelerin yanına yerleştirildi. Devletin aylık...

Aliyev ve Erdoğan 8 Kasım’da Karabağ’da görüşecek

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip...

İkinci el araç bayileri için KDV kâr marjından hesaplanabilir

Azerbaycan’da resmî bayilerin ikinci el araç satışında KDV’yi tüm satış bedeli yerine kâr marjı üzerinden hesaplamasını öngören geçici düzenleme tartışılıyor. Tasarı henüz yürürlükte değil.

Azerbaycan’ın 2027 vergi tasarısı cips ve şekerli içeceklere vergi getiriyor

Azerbaycan’ın 2027 vergi paketi taslağı, cips ve şekerli içeceklere...

Mimar Soltanlı köyü tasarımını “kışla tipi” diye eleştirdi

Azerbaycanlı mimar Elçin T. Aliyev, Cebrayıl iline bağlı Soltanlı...

Batı Abşeron sahasında 16 kuyulu yeni platform devreye alındı

Azerbaycan’ın Batı Abşeron sahasında yeni sabit açık deniz platformu...

Azerbaycan’ın stratejik rezervleri 89,4 milyar dolara ulaştı

Azerbaycan’ın stratejik döviz rezervleri 89,4 milyar dolara çıktı; petrol ve gaz dışı ihracat dokuz ayda yüzde 20,5 artarak 3,2 milyar dolara ulaştı.
spot_img

İlgili Haberler

Popular Categories

spot_imgspot_img