Azerbaycan Merkez Bankası (AMB), tüketici kredi kartlarına ilişkin düzenlemelerde değişikliğe gitti. Düzenleyicinin resmi açıklamasına göre, bu adımlar daha sorumlu ve sürdürülebilir bir kredi politikası sağlamayı, halkın aşırı borçlanmasının önüne geçmeyi ve bankacılık sisteminin sermaye dayanıklılığını güçlendirmeyi hedefliyor.
Konuya ilişkin olarak Milli Meclis Ekonomi Politikası, Sanayi ve Girişimcilik Komitesi üyesi Vügar Bayramov, sosyal medya hesabında paylaşım yaptı. Bayramov’a göre, tüketici kredilerindeki gecikmelerin artmasının başlıca nedenlerinden biri, müşterilerin ödeme gücünü aşan kredi limitlerinin açılması ve gerekçesiz yüksek faizli ceza oranlarının uygulanması.
“Ocak ayında ülkedeki gecikmiş kredi tutarı 475 milyon manat iken, yıl ortasında bu rakam 527 milyon manata çıktı. Bu da ilk altı ayda %10’dan fazla artış anlamına geliyor. Aynı dönemde toplam kredi portföyü 24,89 milyar manattan 25,99 milyar manata çıktı - yani sadece %4,4’lük bir artış. Böylece sorunlu kredilerin hacmi, toplam portföyden daha hızlı büyüyor. Bu bankacılık sektörü için olumlu bir tablo değil. Ayrıca, halkın borç yükünün, kullanılabilir gelire oranı da artıyor. Tüm bunlar, kredi limitlerinin belirlenmesinde yeni kriterler getirilmesi gerektiğine işaret ediyor,” diyor Bayramov.
Yeni kurallara göre, kartlardaki kredi limiti, kredi başvuru sahibinin net (vergilerden sonra) gelirinin beş katı ile sınırlandırılıyor. Örneğin, bir müşterinin net geliri 1.000 manat ise, kredi kartı limiti 5.000 manatı aşamayacak. Ayrıca, kişinin diğer borçları da dikkate alınıyor.
Nakit ya da değerli maden teminatlı kredi limitleri ise bu sınırlamaya tabi değil.
Bunun dışında, limiti aşan teminatsız tüketici kredilerinin toplamı, bankanın birinci seviye sermayesinin %1’ini geçemeyecek.
Bir diğer yeni kural da şu: Artık kredi kartlarındaki ek hesap (overdraft) limitleri de kredi limiti kapsamında değerlendirilecek. Kredi kartlarında dönüşüm oranı %40 olarak sabitleniyor. Şimdilik bu kredi limitleri bilanço dışı hesaplarda yer alıyor olsa da, %100 risk oranı uygulanacak.
“Overdraft kullanan kart sahipleri, hesaplarında bulunandan fazla harcama yapabiliyor. Bazı bankalar bu yöntemi kullanarak, müşterilere yüksek faizle aşırı borç yükü bindiriyor. Bu alandaki düzenlemelerin geliştirilmesi şart,” diyor Bayramov.
Bayramov’a göre, AMB’nin yeni şartları, halkın aşırı borçlanmasını azaltmaya katkı sağlıyor.
Ancak, “Daha da derinleştirilmiş bir düzenleme öncelikli olmalı,” diye ekliyor.
