Azerbaycan’ın eski dışişleri bakanı Tofig Zülfügarov, Azerbaycan’ın bu yılki BM Genel Kurulu’na “temelden yeni bir rolle” katıldığını söylüyor - BM Güvenlik Konseyi kararlarını uygulamış ve toprak bütünlüğünü sağlamış bir devlet olarak - ve Bakü’nün artık arabuluculuk aramadığını ya da BM’den “bir şey talep etmediğini” vurguluyor.
Echo Baku YouTube kanalında konuşan Zülfügarov, 44 günlük savaşın (27 Eylül) 5. yılı ve geçen yılki 19–20 Eylül operasyonunu çatışmayı kapatan “tarihi dönüm noktaları” olarak niteledi. Hem Ermenistan’ın hem de Azerbaycan’ın AGİT’ten Minsk Grubu eşbaşkanlığı, Kişisel Temsilci mekanizması ve Yüksek Düzeyli Planlama Grubu dahil tüm Karabağ yapılarının feshedilmesini resmen talep ettiğini kaydetti. “Azerbaycan Genel Kurul’da bir talepçi olarak değil,” dedi. “BM Güvenlik Konseyi kararlarını yerine getirdik ve BM Şartı uyarınca haklarımızı geri aldık.”
Zülfügarov ayrıca BM üst düzey haftasında ABD Başkanı Donald Trump’ın Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’i kamuoyu önünde selamladığını gösteren görüntüler hakkında yorum yaptı, anı sembolik olarak önemli ama stratejik dönüşüm açısından “ikincil” olarak nitelendirdi: “Bizim dış politika uzmanlarımız kime ve ne zaman güvenileceğini biliyor. Önemli olan Azerbaycan’ın artık yeni bir sayfa açmış olmasıdır.”
2020 sonucunun nasıl gerçekleştiği görüşü
Moskova ve Erivan’ın kısa bir savaş beklediğini, ardından çatışmanın yeniden dondurulacağını düşündüklerini, ancak Azerbaycan’ın taktiklerinin - Ermeni hava savunmalarının erken bastırılması, özel kuvvetler tarafından yönlendirilen hassas atışlar ve Laçin yolunu kesen derin baskınlar - bu hesapları bozduğunu ileri sürdü.
Üçüncü tarafın askeri müdahalesine karşı Türkiye’nin verdiği açık caydırıcı sinyalin dış müdahale alanını daraltan “ciddi bir faktör” olduğunu söyledi.
Zülfügarov, Bakü’ye “birilerinin zaferi hediye ettiği” yönündeki anlatıları reddetti: “Bu savaşı kazanan Azerbaycan askerleri, subayları ve komutanlarıdır.”
Neden 9 Kasım 2020 oldu - ve 2023 bunu tamamladı
2020 üçlü bildirisine değinen Zülfügarov, Bakü’nün “kötü ile çok kötü” arasında bir seçimle karşı karşıya kaldığını, son oyunu “soykırım” olarak yeniden çerçevelemeye hazırlanan koordineli bir Fransız-Rus medya-siyasi baskısı olduğunu iddia etti. 2023’teki bir günlük operasyonu ise silahlı oluşumları sona erdiren ve dosyayı kapatan sınırlı bir terörle mücadele eylemi olarak nitelendirdi.
Rusya, AGİT ve “çatışma yönetimi” üzerine
Zülfügarov, sadece Rusya’nın değil birçok gücün tüm Sovyet sonrası alanda “çatışma yönetimi” mantığını kullandığını, hem bölgesel hem de Batılı aktörlerin çıkarları için ipleri çektiğini savundu. Nihai sonucun Moskova’nın amaçladığının tam tersi olduğunu söyledi: komşular uzaklaştı. “İmparatorluk” alışkanlıklarının aşılması ve çıkar temelli pratik komşuluk ilişkilerine geçilmesi gerektiğini vurguladı.
Çatışma sonrası gündem: doğrudan görüşmeler, aracı yok
AGİT sürecinin kenara bırakılmasıyla, Bakü’nün doğrudan çatışma sonrası normalleşmeye odaklandığını söyledi: sınırların belirlenmesi, ulaşım bağlantıları (tartışmanın Karabağ’dan Zengezur’a kaydığını belirtti) ve uzun vadeli bölgesel istikrar - uluslararası “bekçiler” olmadan.
Zülfügarov’un anlatımında, Azerbaycan BM Genel Kurulu’nun 80. oturumuna artık geçmiş kararları yeniden tartışmak için değil, daha geniş küresel meselelerde eşit paydaş olarak geliyor - çünkü dediği gibi, “o sayfayı tamamen kapattık.”
