İran, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik önerisinin Washington tarafından resmen reddedildiğine dair arabuluculardan henüz bir bildirim almadığını ve anlaşmazlıktan çıkış yolunun müzakereler olduğunu düşündüğünü açıkladı.
Açıklama, ABD Başkanı Donald Trump’ın stratejik su yolunu yeniden açmayı ve bölgesel çatışmaları durdurmayı amaçlayan İran önerisini reddettiğini kamuoyu önünde söylemesinin ardından Tahran’dan gelen ilk kapsamlı yanıt oldu. Haberi Vesti Baku aktardı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, arabulucuların Washington’ın kesin tutumunu henüz iletmediğini söyledi. Arakçi’ye göre İran, bundan sonraki adımlarına karar vermeden önce resmî yanıtı bekleyecek.
Arakçi, Tahran’ın koşullarının yürürlükte olduğunu ve Hürmüz Boğazı’nın ancak bu koşullar karşılandıktan sonra yeniden açılabileceğini belirtti. İran’ın tutumunda herhangi bir yumuşama açıklamadı.
Katar arabuluculuğuyla Washington’a iletilen İran önerisi, bölgedeki çatışmalar durdurulurken boğazın yedi gün içinde yeniden açılmasını öngörüyor. Plan, daha geniş müzakereler başlamadan önce ABD’nin İran limanlarına uyguladığı ablukayı kaldırmasını, dondurulmuş İran fonlarını serbest bırakmasını ve petrol yaptırımlarından muafiyet tanımasını istiyor.
Trump ise İran’ın zayıf durumda olduğu için anlaşma aradığını savunarak öneriyi kabul edilemez bulduğunu söyledi. Bir ABD’li yetkili daha önce arabulucular üzerinden yürütülen dolaylı temasları olumlu ve yapıcı olarak nitelendirmişti.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Tahran’ın nükleer programı ve diğer ihtilaflı konuları görüşmeye hazır olduğunu ancak baskıyı kabul etmeyeceğini bildirdi. Üst düzey bir İranlı yetkili de Reuters’a, uranyum zenginleştirme dâhil olmak üzere İran’ın nükleer haklarından vazgeçmeyeceğini söyledi.
Tarafların kamuya açıkladığı tutumlar birbirinden uzak olsa da arabulucular üzerinden yürüyen diplomatik kanal resmen kapanmış değil. Bu kanalın geleceği, mevcut çatışmadan önce küresel petrol ve gaz sevkiyatının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması açısından belirleyici olacak.
Arakçi’nin açıklaması ve Trump’ın reddi Al Jazeera tarafından da aktarıldı. Reuters’ın haberinde ise planın koşulları ve Tahran’ın talepleri yer aldı.
