ABD güçleri, Washington ile Bağdat arasında varılan anlaşma kapsamında Irak’taki son üslerini 30 Eylül Çarşamba gününe kadar terk etmeye hazırlanıyor. Böylece 2003’teki işgalle başlayan Amerikan askerî varlığında önemli bir dönem kapanacak.
İran ve Tahran’a yakın Iraklı silahlı gruplar çekilmeyi stratejik bir zafer olarak değerlendiriyor. Iraklı güvenlik uzmanları ile bazı Sünni ve Kürt yetkililer ise Amerikan istihbaratı, lojistik desteği ve insansız hava aracı kapasitesinin kaybedilmesinin IŞİD’in uyuyan hücrelerine alan açabileceği ve İran destekli grupların güvenlik ile siyaset üzerindeki etkisini artırabileceği uyarısında bulunuyor.
Çekilme takvimi 2024 yılında ABD Başkanı Joe Biden döneminde kararlaştırılmıştı. Süreç Başkan Donald Trump döneminde tamamlanıyor. Yeni aşamada ABD öncülüğündeki koalisyon misyonunun yerini eğitim ve istihbarat paylaşımını içeren ikili güvenlik işbirliğinin alması bekleniyor.
ABD güçleri 2003 yılında Irak’ı işgal ederek Saddam Hüseyin yönetimini devirdi. Amerikan askerleri 2011’in sonunda ülkeden çekildi, ancak Bağdat’ın talebi üzerine üç yıldan kısa bir süre sonra IŞİD’e karşı mücadeleye destek vermek için geri döndü. Örgüt 2014-2017 dönemindeki yoğun çatışmaların ardından kontrol ettiği toprakları kaybetti, fakat uyuyan hücre ağını korudu.
Kürt komutan Sirvan Barzani, çekilme takviminin açıklanmasının ardından militan faaliyetlerinde artış görüldüğünü söyledi. Irak güvenlik güçleri de şüpheli bir IŞİD hücresinin çekilme dönemine denk gelecek intihar saldırıları hazırladığını bildirdi. Bu gelişmeler, örgütün olası güvenlik boşluklarından yararlanabileceği yönündeki kaygıları artırdı.
Iraklı yetkililer ulusal güvenlik güçlerinin sorumluluğu devralmaya hazır olduğunu savunuyor. Çekilmenin zamanlamasını eleştirenler ise Irak’ın özellikle istihbarat toplama ve hava gözetimi gibi koalisyon kapasitesinin tamamını henüz ikame edemeyebileceğini belirtiyor.
Uzun süredir Amerikan güçlerinin bölgeden ayrılmasını isteyen İran çekilmeyi memnuniyetle karşıladı. Washington ise İran destekli Iraklı milisleri ülkeyi istikrarsızlaştırmak ve Tahran’ın yönlendirmesiyle Orta Doğu genelinde saldırılar düzenlemekle suçluyor.
Irak’ta yirmi yılı aşan savaş ve sonraki operasyonlar sırasında yaklaşık 4.500 Amerikalı hayatını kaybetti. Çekilmenin ardından Bağdat’ın Washington ile Tahran arasındaki ilişkilerini dengelemesi ve kalan IŞİD tehdidini kontrol altında tutması gerekecek.
Kaynaklar: Reuters; Vesti Baku.
AZE.US orijinali: U.S. Troop Exit From Iraq Raises ISIS and Iran Concerns.
