BAKÜ - Azerbaycan, 2026’da 16 milyon tona ulaşması beklenen transit yük hacmini 2030’a kadar en az 25 milyon tona çıkarmayı hedefliyor. Ülkenin döviz rezervleri ise dış kamu borcunun yaklaşık 20 katına ulaştı.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, bu ve diğer ekonomik hedefleri 26 Eylül’de Bakü’de düzenlenen İkinci Azerbaycan Uluslararası Yatırım Forumu’nun ikinci gününde açıkladı.
Aliyev’in sözleri, bir gün önce forum katılımcılarına gönderdiği mesajdan ayrı bir konuşmada dile getirildi. Cumhurbaşkanı kamu borcu, ekonominin yapısı, transit taşımacılık, enerji projeleri ve yatırımcılara sağlanan güvenceler üzerinde durdu.
Dış borç GSYH’nin yüzde 5,6’sı
Aliyev, Azerbaycan’ın dış kamu borcunun gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5,6’sına denk geldiğini, döviz rezervlerinin ise borcu yaklaşık 20 kat aştığını söyledi. Gerekmesi hâlinde ülkenin dış borcunu bir günde ödeyebileceğini belirtti.
Son 30 yılda Azerbaycan ekonomisine 360 milyar dolardan fazla yatırım yapıldı. Bu tutarın yaklaşık yarısını doğrudan yabancı yatırımlar oluşturdu.
Petrol ve gaz dışı sektör bugün GSYH’nin yüzde 70’inden fazlasını sağlıyor. Buna karşın petrol ve gazın toplam ihracattaki payı hâlâ yüzde 90’ın üzerinde. Bu nedenle ihracatın çeşitlendirilmesi ekonomi politikasının temel hedeflerinden biri olmaya devam ediyor.
Aliyev, yatırımcılar için güvence örneği olarak petrol ve gaz anlaşmalarının istikrarını gösterdi. Yaklaşık 30 yıl önce imzalanan sözleşmelerin koşullarının değiştirilmeden yürürlükte kaldığını söyledi.
Transit yükte 25 milyon ton hedefi
Cumhurbaşkanına göre Azerbaycan’dan geçen transit yük hacmi bu yıl 16 milyon tona ulaşacak. Hedef, bu rakamı 2030’da 25 milyon tona veya daha yukarıya çıkarmak.
Azerbaycan bu büyümeyi desteklemek için demiryollarına, limanlara, karayollarına ve hava kargo altyapısına yatırım yaptı. Ülkedeki demiryollarının yaklaşık yüzde 60’ı elektrikli hâle getirildi ve çalışmalar sürüyor.
Aliyev, bir ulaştırma güzergâhının yalnızca köprü, liman ve gemilerle rekabetçi olamayacağını vurguladı. Dijitalleşme, gümrük idaresi ve yüklerin daha hızlı işlenmesinin de belirleyici olacağını söyledi.
Azerbaycan ile Kazakistan’ın Trans-Hazar fiber optik hattını 2026 sonuna kadar faaliyete geçirmeyi planladığını da açıkladı.
Yeni enerji projeleri
Azerbaycan’ın Hazar Denizi’ndeki sektöründe rüzgâr enerjisi potansiyelinin 157 gigavat olduğu tahmin ediliyor. Bakü, elektrik üretiminde kullanılan doğal gaz miktarını azaltmayı, tasarruf edilen gazı ihraç etmeyi ve özellikle Avrupa’ya önemli bir elektrik tedarikçisi olmayı amaçlıyor.
Aliyev, Abşeron gaz sahasının ikinci aşamasına ilişkin anlaşmanın imzalanmasının beklendiğini söyledi. Projenin üç-dört yıl içinde yıllık üretime yaklaşık 5 milyar metreküp ek gaz sağlayabileceğini belirtti.
Bir diğer anlaşmanın Exxon ile konvansiyonel olmayan petrol ve gaz rezervlerinin ortak araştırılmasını kapsadığını bildirdi. Başarılı aramaların sektör için yeni bir büyüme dönemi açabileceğini söyledi.
Cumhurbaşkanı, Azerbaycan’daki gazlaştırma oranının yüzde 96’ya ulaştığını da açıkladı. Ülkede faaliyet gösteren enerji şirketlerindeki yabancı uzmanların payı, ilk petrol sözleşmeleri döneminde yüzde 90’ın üzerindeyken bugün yaklaşık yüzde 5’e geriledi.
Aliyev’e göre siyasi ve ekonomik istikrar, güvenlik ve bütün komşularla öngörülebilir ilişkiler uzun vadeli yatırımların temel koşulları arasında yer alıyor.
Kaynak: AZE.US’taki özgün haber.
