Azerbaycan’da arı kolonisi sayısı üç yılda yaklaşık 111 bin azalarak yüzde 16,9 geriledi. Arıcılar kayıpların hastalıklar, tarım ilaçları ve iklim kaynaklı baskılar nedeniyle büyüdüğünü söylüyor.
Azerbaycan Devlet İstatistik Komitesine göre 2023 başında 656 bin 100 olan arı kolonisi sayısı 2026’da 545 bin 100’e düştü.
Azerbaycan televizyonuna konuşan arıcılar, ülke genelindeki rakamların bazı işletmelerde çok daha ağır kayıplara karşılık geldiğini belirtti. Zakatala’da uzun yıllardır arıcılık yapan Pavel Bagrov, gerilemeyi hastalıkların ve varroa akarlarının yayılması ile tarım kimyasallarının denetimsiz kullanımına bağladı.
Bazı işletmelerde kayıp yüzde 60’a ulaştı
Bagrov’a göre bazı köylerde çiftçiler yakındaki arıcılara haber vermeden ürünlere böcek ilacı uyguluyor. Arılar doğrudan zehirlenebiliyor veya toprak ve su kaynaklarından kirlenmiş suyu kovana taşıyabiliyor.
Bagrov, kendi işletmesinde geçen yıl kolonilerin yaklaşık yüzde 20’sini kaybettiğini, bunun kabul edilebilir gördüğü seviyenin iki katı olduğunu söyledi. Habere katılan diğer üreticiler bazı çiftliklerde kaybın yüzde 60’a ulaştığını belirtti. Bu ölçekte zarar gören kolonileri yeniden kurmak birkaç yıl sürebiliyor.
Güvensiz tedavi tavsiyelerine uyarı
Sektör uzmanları, sosyal medyada yayılan yetkisiz tedavi tavsiyelerine de dikkat çekti. Bazı kullanıcılar doz, sıcaklık ve uygulama süresini hesaba katmadan formik veya oksalik asit öneriyor. Uzmanlara göre yanlış kullanım, arıları korumak yerine kitlesel ölümlere yol açabiliyor.
Üreticiler, kovan hastalıkları, tedavi ve korunma konusunda çiftçilere danışmanlık verecek daha fazla eğitimli uzmana ihtiyaç olduğunu söyledi.
Milletvekilleri daha fazla destek istiyor
Gerileme Milli Meclisin de gündemine geldi. Tarım Politikası Komitesinden bir temsilci, koloni bakımı için sübvansiyonlar, bal üretimine yardım ve dış pazarlara erişim desteği dahil devlet desteğinin genişletilmesini istedi.
Arıcılık yoğun emek gerektirirken, üreticiler iç pazardaki sınırlı taleple de karşı karşıya bulunuyor.
Bakanlık daha verimli ırklara işaret ediyor
Tarım Bakanlığı, daha az koloni bulunmasının her zaman daha düşük bal üretimi anlamına gelmediğini bildirdi. Aralık 2025’te kabul edilen 116 sayılı Bakanlar Kurulu kararı, daha verimli ırklara ait ana arıların ithal edilmesine izin verdi.
Bakanlığa göre yerli ırklar koloni başına ortalama 10 kilogram bal üretirken, daha verimli ırklarda bu rakam 15-20 kilograma çıkabiliyor.
Cumhuriyet Arıcılık Merkezindeki uzmanlar doğru kovan yönetimi konusunda eğitim veriyor. Arıcılar ise yalnızca eğitimin kimyasal maruziyet, hastalık ve koloni ölümleri sorununu çözemeyeceğini; politikanın kovan başına verim kadar kayıpları önlemeye de odaklanması gerektiğini savunuyor.
Kaynaklar: Vesti Baku, Azerbaycan Devlet İstatistik Komitesi ve orijinal televizyon haberi.
İngilizce özgün haber: AZE.US
