Washington zirvesi ve ABD arabuluculuğunda Azerbaycan ile Ermenistan arasında imzalanan barış bildirgesi, Gürcistan’da tüm Güney Kafkasya’nın mimarisini yeniden şekillendirebilecek bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Tiflis için belge hem stratejik fırsat hem de siyasi risk taşıyor.
Gürcü milletvekili ve siyaset analisti Dmitri Lortkipanidze, Kaspi’ye yaptığı açıklamada anlaşmanın ülkede “tarihi bir emsal” olarak görüldüğünü söyledi.
“On yıllarca süren çatışma ve güvensizlikten sonra taraflar, dış baskıyla değil, egemenlik ve uluslararası hukuku tanıyan bir çerçevede bir mutabakata vardı,” dedi.
Fırsat penceresi - ve Rusya gölgesinin korkusu
Gürcü kamuoyunda bildirge, ulaştırma, enerji, ticaret ve insani projelerde işbirliğine geçiş için bir fırsat olarak görülüyor. Orta Koridor ve Zengezur bağlantısı gibi uzun süredir tartışılan girişimler, Gürcistan’ın transit ve diplomatik köprü rolüyle ivme kazanabilir.
Ancak Lortkipanidze, iyimserliğin sert gerçeklerle sınırlı olduğunu vurguladı.
“Gerçek reformlar ve toplumlar arası güven olmadan hiçbir anlaşma sağlam değildir. Ve süreçleri kontrol edemediğinde onları engellemeye çalışan Rusya faktörü her zaman mevcut,” dedi.
Jeopolitiği yeniden tanımlayan koridorlar
Uzman, Zengezur geçidi ve Kuzey–Güney hattının (7.200 km, St. Petersburg’dan Mumbai’ye) Gürcistan’ı iki mega koridorun merkezine koyabileceğini kaydetti.
“Gürcistan, hem Orta Koridor hem de Kuzey–Güney zincirinde hayati bir halka haline gelebilir. Bu, istikrarsızlığı uzun vadeli kalkınmaya dönüştürme şansı,” diye savundu.
Fırsat ile risk arasında
Yine de zorluklar ağır. Gürcistan hâlâ topraklarının %20’sini - Abhazya ve Tskhinvali bölgesini - kontrol edemiyor; yaklaşık 400 bin kişi yerinden edilmiş durumda. Moskova güçlü bir varlık sürdürüyor, ayrıca etnik Gürcülerin üçte biri Rusya’da yaşıyor.
Bu tabloda, Lortkipanidze ABD, NATO ve Türkiye’nin rolündeki artışı hem risk hem fırsat olarak görüyor:
-
Riskler: Gürcistan blok rekabetinin arenasına dönüşebilir, kırılgan güvenliğine yeni baskılar yaşayabilir, ticaret ve enerji koridorlarında kesintilerle karşılaşabilir.
-
Fırsatlar: Orta Koridor’da merkez olma konumunu güçlendirmek, Karadeniz bağlantısını pekiştirmek, enerji akışlarını çeşitlendirmek.
“Stratejik olarak Gürcistan, ABD, NATO ve Türkiye ile ilişkilerini derinleştirmeli, ancak Rusya ve komşularıyla köprüleri yakmamalı. Yalnızca pragmatik denge yeni fay hatlarını önleyebilir,” diye sözlerini tamamladı Lortkipanidze.
