Yeni bir küresel güç merkezi Rusya, Hindistan ve Çin öncülüğünde şekilleniyor, ancak Güney Kafkasya ters yönde ilerliyor görünüyor, dedi siyaset analisti Vladimir Kireev Sputnik Armenia’ya verdiği röportajda.
Kireev’e göre, Çin’deki son Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) zirvesinde Ermenistan veya Azerbaycan’ın kabul edilmemesi “koordineli bir dışlama değil, anlamlı bir sinyal” oldu. “Bu, Güney Kafkasya’nın daha geniş küresel eğilime karşı hareket ettiğini yansıtıyor,” dedi.
Küresel Güney ve Doğu’nun yükselişi
Kireev, ŞİÖ ve BRICS gibi örgütlerin, Küresel Güney ve Küresel Doğu’nun yön verdiği yeni bir “alternatif küreselleşmeyi” temsil ettiğini savundu. Bir zamanlar çevresel görülen bu ülkeler, artık Moskova, Yeni Delhi ve Pekin’in başlıca aktörler olduğu jeopolitik bir merkezde birleşiyor.
Bu arada, ABD, AB ve müttefiklerinin etkisinin gözle görülür şekilde azaldığını, Batı’nın hâkimiyetinin aşınacağı yönündeki öngörüleri doğruladığını söyledi. “O zaman çoktan geldi,” diye ekledi Kireev.
Kafkasya Batı’ya yöneliyor, ama Türkiye etkisi altında
Pekin’in modelinin cazibesine rağmen, Kireev, Güney Kafkasya’nın kendini hâlâ AB ve ABD’ye yönlendirdiğini, ancak bölgenin “Türk-Azeri ittifakı tarafından soğurulduğunu” söyledi.
İsrail’i Bakü’nün kilit ortaklarından biri olarak işaret ederken, Türkiye’nin ABD ve Avrupa himayesi altında oynadığı role dikkat çekti. İngiltere’nin bölgede aktif olduğunu, Fransa’nın ise farklı bir çizgi izlediğini ve Batı bloğu içindeki çatlakları ortaya çıkardığını ekledi.
Kireev’e göre paradoks, yıllardır korkulan Türkiye’nin Kafkasya’ya gelişi şimdi gerçekleşiyor olmasıdır, “hem Ermenistan hem de Azerbaycan liderliğinin doğrudan katılımıyla.”
Rusya’nın payı
Rusya’nın rolüne gelince, Kireev Moskova’nın Kafkasya’nın önemini anladığını, ancak güçlü şekilde hareket etmediğini kabul etti. “Bölge üzerindeki kontrol, açıkça düşman güçler tarafından tartışılıyor,” dedi. AB’nin en çatışmacı çizgiyi benimsediğini, Güney Kafkasya’nın Rusya’ya baskı uygulamak için sıçrama tahtası olabileceğini savundu.
Büyük güçler için satranç tahtası
Kireev, bölge ülkeleri için karamsar bir tablo çizdi. “Ekonomik büyüme ya da güvenlikte iyileşme artık gerçekçi bir hayal bile değil,” dedi ve Ermenistan, Azerbaycan ile Gürcistan’ı dev bir jeopolitik satranç tahtasındaki piyonlar olarak tanımladı.
