Gümrü’deki Rusya’nın 102. askeri üssünün geleceği üzerine tartışmalar, Ermenistan’da kapatılmasını talep eden protestoların artmasıyla yeniden alevlendi.
Mesele, Erivan’ın değişen güvenlik mimarisinde bir dönüm noktası haline geldi ve 1995’te kurulan, 2044’e kadar uzatılan bu üssün hâlâ Ermenistan’ın çıkarlarına hizmet edip etmediği — yoksa giderek bir yük haline mi geldiği sorusunu gündeme taşıdı.
Azerbaycan milletvekili Elçin Mirzebeyli, Oxu.Az’a yaptığı açıklamada, Ermenistan hükümetinin anlaşmayı teknik olarak feshedebileceğini, ancak bunun ciddi siyasi, ekonomik ve güvenlik risklerini tetikleyeceğini vurguladı.
“Teorik olarak Erivan anlaşmayı iptal etmeye kalkışabilir, fakat gerçekte bugün böyle bir adım son derece olasılıksız görünüyor. Herhangi tek taraflı girişim Moskova ile keskin bir gerilime yol açar,” dedi.
Bağımlılık Sembolü ve Potansiyel Hedef
Mirzebeyli, Rus üssünün varlığının Ermenistan’ın egemenliğini zayıflattığını, Batılı ortaklarla manevra alanını daralttığını belirtti. “Ermenistan Avrupa entegrasyonundan söz ederken, topraklarında yabancı bir askeri üssün bulunması hem bağımlılığın bir hatırlatıcısı hem de Moskova’nın elindeki bir baskı aracıdır,” dedi.
Ayrıca, bir kriz durumunda üssün kolayca “meşru hedefe” dönüşebileceğini, bunun da Ermenistan’ın güvenlik risklerini artıracağını kaydetti. 2015’te Gümrü’de bir Rus askerin işlediği cinayet gibi olayların, yerel halk ile Rus birlikleri arasındaki kırılgan ve gergin ilişkiyi gözler önüne serdiğini ekledi.
Stratejik ve Sosyal Riskler
Milletvekiline göre üs, istihbarat ve nüfuz operasyonlarında da rol oynuyor, bu da komşular arasındaki güveni aşındırıyor ve bölgesel güvenlik düzenlemelerini karmaşıklaştırıyor. “Sadece dışarıya güç yansıtmıyor; aynı zamanda Ermenistan’ın iç sosyal dokusunu da aşındırıyor,” diye vurguladı.
Gelecek
Sonuç olarak, 102. üssün kaderi yalnızca yasal maddelere değil, Ermenistan’ın dış politika yönelimine, Moskova ile ilişkilerinin gidişatına ve değişen bölgesel güvenlik düzenine bağlı olacak. Şimdilik üssün kapatılması olasılığı düşük görünüyor — fakat Erivan üzerindeki güvenlik duruşunu yeniden tanımlama baskısı giderek artıyor.
