BAKÜ - Azerbaycanlı analist ve Vatan Online Genel Yayın Yönetmeni Çingiz Memmedov, Azerbaycan ile Türkiye’nin yakın stratejik müttefikler olduğunu ancak bunun iki ülkenin ulusal çıkarlarının ve dış politikalarının her konuda aynı olması gerektiği anlamına gelmediğini söyledi.
Memmedov, Bakü’den Ankara’nın İsrail politikasını aynen izlemesini istemenin Azerbaycan’ı zayıflatabileceğini ve sonuçta Türkiye’nin kendi çıkarlarına da zarar verebileceğini belirtti.
Analist bu değerlendirmeleri YouTube’daki Barvinenko ile Jeopolitik kanalına verdiği röportajda yaptı. Memmedov daha önce Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı İletişim Ofisi’ni yönetmiş, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın Azerbaycan’daki çevre ve enerji programlarının başında bulunmuştu.
Memmedov’a göre Bakü ile Ankara arasında son dönemde ortaya çıkan görüş ayrılıkları, yalnızca bazı siyasetçilerin duygusal açıklamalarıyla değil, iki devletin farklı çıkarlarıyla açıklanmalı. “Tek millet, iki devlet” formülünün, kendi dış politika önceliklerine sahip iki egemen devleti ifade ettiğini vurguladı.
“Kardeşlik tek başına yetmiyor. Çıkarların da örtüşmesi gerekiyor” diyen Memmedov, buna rağmen iki ülkenin stratejik çıkarlarının en az önümüzdeki yirmi yıl boyunca yakın ortaklığı sürdürmeye yetecek ölçüde birbirine yakın olduğunu söyledi.
Analist, bölgesel güvenlik, ulaştırma bağlantıları ve Türk Devletleri Teşkilatı çerçevesindeki iş birliğini bu ortaklığın başlıca alanları arasında gösterdi.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasındaki telefon görüşmesini gerilimin azaltılması bakımından önemli bir adım olarak nitelendiren Memmedov, aramayı kimin başlattığından çok liderlerin anlaşmazlıkları çözme ve iş birliğini sürdürme iradesinin önemli olduğunu belirtti.
Bakü İsrail ile ilişkilerini neden koruyor?
Memmedov, iki ülke arasındaki gerilim kaynaklarından birinin İsrail’e yönelik farklı yaklaşımlar olduğunu söyledi. Türkiye’nin politikasının, iktidar partisinin dindar seçmen kesimi dahil iç siyasi ortamdan etkilendiğini; Azerbaycan’ın ise İsrail ile ilişkilerini kendi güvenlik ve diplomasi ihtiyaçları doğrultusunda kurduğunu ifade etti.
Analiste göre İsrail ve Batı’daki İsrail yanlısı çevrelerle ilişkiler Bakü’nün uluslararası konumunu güçlendirmesine yardımcı oldu. Azerbaycan’ın bir müttefikin baskısıyla bu ilişkilerden vazgeçmesi ülkeyi zayıflatır, dolayısıyla Türkiye’nin çıkarlarına da zarar verir.
Memmedov, hangi ülkenin diğerine ne zaman ve ne kadar yardım yaptığına ilişkin kamuoyu önündeki tartışmaları da eleştirdi.
Müttefiklerin karşılıklı yardım için bir “fiyat listesi” tutmaması gerektiğini belirten analist, tarafların birbirlerine imkânlarını ve kırmızı çizgilerini açıklamasını, güveni aşındıran karşılıklı suçlamalardan kaçınmasını istedi.
TRIPP barış anlaşmasının yerini tutmuyor
Memmedov ayrıca Uluslararası Barış ve Refah için Trump Rotası’nı, yani TRIPP’i ve Azerbaycan-Ermenistan barış sürecini değerlendirdi. Ulaştırma güzergâhının açılması ile barış anlaşmasının imzalanmasının siyasi bakımdan bağlantılı, ancak ayrı süreçler olduğunu söyledi.
Ona göre nihai barış anlaşmasının henüz bulunmaması ulaştırma bağlantılarının çalışmasını mutlaka engellemez. Bununla birlikte bir güzergâhın açılması da Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki bütün anlaşmazlıkları ortadan kaldırmaz.
Memmedov, kesintisiz geçiş ile Ermenistan’ın yargı yetkisi ve gümrük yetkilerinin nasıl bağdaştırılacağının çözülmemiş başlıca konulardan biri olduğunu belirtti. Güzergâhın uygulamada nasıl işleyeceğine ilişkin açık anlaşmalara ihtiyaç bulunduğunu söyledi.
Sürecin yavaşlamasının, Washington’un da dahil olduğu Bakü-Erivan görüşmelerinde bazı koşulların hâlâ netleştirilmemesinden kaynaklanabileceğini öne sürdü. Ancak müzakerelere katılmadığını ve değerlendirmelerini kamuya açık bilgilere dayandırdığını özellikle vurguladı.
Memmedov, Bakü’nün Ermenistan anayasasında değişiklik yapılması talebini uzun vadeli barış güvenceleriyle ilgili bir konu olarak değerlendirdi. Bu talebin Ermeni toplumuna yalnızca dış baskı şeklinde sunulmasının çözüm bulunmasını zorlaştıracağını söyledi.
Rusça kaynak: Vesti Baku.
İngilizce özgün haber: AZE.US.
