Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov, Bakü ile Erivan arasında ticaretin başlaması ve transit kısıtlamalarının kaldırılmasıyla iki ülkenin fiilen barışa ulaştığını söyledi. AZE.US, Vesti Baku’nun yayımladığı açıklamaya dayanarak Bayramov’un sözlerini BM Genel Kurulu’nun 81’inci oturumuyla ilişkilendirdi; konuşmanın kesin saatine ilişkin bağımsız teyit bulunmuyor.
Bayramov, Washington barış zirvesinde varılan mutabakatların ve barış ile devletlerarası ilişkiler anlaşmasının parafe edilmesinin, çatışmadan pratik normalleşmeye geçişi sağladığını belirtti. Parafe edilen metnin imzalanması için bir engelin daha aşılması gerektiğini söyledi; yayımlanan konuşma metni bu engelin ne olduğunu belirtmedi.
Ticaret, transit ve bölgesel ulaşım
Bakana göre Azerbaycan, Ermenistan’a ve Ermenistan’dan yapılan sevkiyatı kolaylaştırmak üzere transit kısıtlamalarını tek taraflı olarak kaldırdı. İki ülke arasında ticari ilişkiler de başladı; Bakü, Erivan’a stratejik önemde petrol ürünleri sağladı.
Bayramov, Bakü Uluslararası Deniz Ticaret Limanı ile Bakü–Tiflis–Kars demiryolunun kullanıldığı Orta Koridor’daki yük taşımacılığının yüzde 90 arttığını söyledi. Uluslararası Barış ve Refah için Trump Rotası’nı (TRIPP), Azerbaycan’ın ana karası ile Nahçıvan arasında kesintisiz ve çok modlu bağlantı kurulması bakımından önemli gördüğünü belirtti.
Yeniden yerleşim ve mayınlar
Bayramov’un verdiği bilgilere göre Azerbaycan’ın yeniden inşa edilen bölgelerinde 90 binden fazla kişi yaşıyor, eğitim görüyor ve çalışıyor. Mayınların geri dönüş önünde büyük engel olmaya devam ettiğini söyleyen bakan, 2020’den bu yana 400’den fazla kişinin mayınlar nedeniyle öldüğünü veya yaralandığını, son 30 yılda ise mayın mağduru sayısının 3.500’ü aştığını ifade etti.
Bakü, çatışmayla bağlantılı olarak kayıp olduğu bildirilen yaklaşık 4.000 Azerbaycanlının akıbetinin belirlenmesi için uluslararası destek çağrısı da yaptı.
Yardım, enerji ve Hazar Denizi
Bayramov, Azerbaycan’ın 2020’den beri 140’tan fazla ülkeye yaklaşık 400 milyon dolar tutarında insani, ekonomik ve teknik yardım sağladığını söyledi. Yardımın odağında özellikle küçük ada devletleri ile Afrika ülkeleri bulunduğunu belirtti.
Bakanın açıklamasına göre Azerbaycan bugün 16 ülkeye doğal gaz sağlıyor. Ülke, güneş ve rüzgâr enerjisi kapasitesini 6 gigavata çıkarmayı ve 2030’a kadar elektrik üretiminde yenilenebilir kaynakların payını yüzde 40’a yükseltmeyi hedefliyor.
Bayramov ayrıca Hazar Denizi’nin su seviyesindeki düşüş karşısında kıyıdaş beş ülkeyi eşgüdümlü adımlar atmaya çağırdı.
Kaynak: Vesti Baku’nun aktardığı konuşma. AZE.US’taki özgün haber.
