İran, ABD’ye Katar aracılığıyla yeni bir nükleer teklif iletti. Ancak Tahran, müzakerelerin başlamasını ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını Washington’ın önce yedi koşulu yerine getirmesine bağlıyor.
Üst düzey bir İranlı yetkili Reuters’a, ABD’nin belgeyi incelediğini söyledi. Yetkili teklifin bütün ayrıntılarını açıklamadı; Washington da henüz kamuoyuna açık bir yanıt vermedi.
Tahran yedi koşul ileri sürüyor
İranlı yetkili, teklifin görüşülmesine ancak ABD’nin yedi talebi karşılamasının ardından başlanabileceğini belirtti. Kamuoyuna açıklanan koşullar arasında ABD yaptırımlarının kaldırılması, dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması ve savaş tazminatı ödenmesi bulunuyor.
İranlı güvenlik yetkilisi Muhsin Rızai, şartlar yerine getirilinceye kadar Tahran’ın ne müzakerelere katılacağını ne de Hürmüz Boğazı’nı yeniden açacağını söyledi. Washington ise İran’ın nükleer programının olası görüşmelerin ilk aşamasında ele alınması gerektiğini savunuyor.
Bu tutumlar, tarafların yalnızca anlaşmanın içeriğinde değil, diplomasiyi yeniden başlatmak için atılacak adımların sırası konusunda da ayrıldığını gösteriyor.
Katar teklif alışverişini doğruladı
Katar Dışişleri Bakanlığı, Doha’nın Washington ile Tahran arasında tekliflerin iletilmesine ve görüş ayrılıklarının azaltılmasına yardımcı olduğunu doğruladı.
Bakanlık Sözcüsü Macid bin Muhammed el-Ensari, 3 Kasım’da her iki tarafın da arabulucuların sunduğu fikirleri değerlendirdiğini ve temasların anlık olarak sürdüğünü, ancak açıklanabilecek somut bir ilerleme bulunmadığını söyledi.
Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani, 5 Kasım’da İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile gerilimi azaltma çabalarını görüştü. Katar, seyrüsefer özgürlüğüne ve bölgede kalıcı barış sağlamayı amaçlayan kapsamlı bir anlaşmaya desteğini yineledi.
Çatışmaların yeniden başlamasından endişe ediliyor
Belge, ABD ara seçimlerinin ardından çatışmaların yeniden başlayabileceğine ilişkin kaygıların arttığı bir dönemde ortaya çıktı. Başkan Donald Trump yeni askerî eylem seçeneğini dışlamadı; İran ise çatışmalar yeniden başlarsa daha geniş kapsamlı karşılık vereceği uyarısında bulundu.
Resmî teklifin iletilmesi ve Washington’ın belgeyi incelemesi, birkaç gündür süren arabuluculuğun ardından doğrulanan ilk yeni adım oldu. Yaptırımlar, Hürmüz Boğazı ve İran’ın nükleer programının müzakerelere hangi aşamada dahil edileceği konularında önemli görüş ayrılıkları sürüyor.
Kaynak: Vesti Baku.
AZE.US’taki İngilizce özgün haber.
